Ηλίας Βενέζης: “Έξοδος, Το βιβλίο της κατοχής”

Ήταν στην πρώτη (ή δευτέρα; ) λυκείου, όταν η φιλόλογος μας έδωσε μια λίστα ελληνικών μυθιστορημάτων. Τότε, ακολουθώντας μια από τις προτάσεις, αγόρασα την “Έξοδο” του Βενέζη δίχως να γνωρίζω το περιεχόμενο του. Αν και ασυνήθιστο για εμένα, θυμάμαι πως το διάβασα μονομιάς και -δυστυχώς- το δάνεισα κάπου και -φυσικά- δεν το ξαναείδα ποτέ στη ζωή μου. (Η απώλεια αυτού του βιβλίου, ήταν η μία εκ των δύο περιπτώσεων δανεικών και αγύριστων που με έκανε να -μου- επιβάλλω τον απεχθή κανόνα “δεν δανείζω βιβλία”). Έτσι, έχασα ένα καλό βιβλίο και με τα χρόνια ξέχασα τις λεπτομέρειες της ιστορίας του. Όμως δεν έφυγε από τη μνήμη μου ποτέ, μια σκηνή που περιγράφει. Δεν ήταν κάτι συνταρακτικό και -θα το δείτε- ωχριά μπροστά σε άλλες που περιγράφονται, αλλά η εικόνα των ηρώων που άρχισαν να “βοσκάνε χορτάρι” από την πείνα, με συνόδεψε για χρόνια. Ήταν αυτή η σκηνή που με έκανε να αγοράσω ξανά την “Έξοδο” και έστω νοητά, να μεταφερθώ ξανά στις κακουχίες και την αγριότητα του πολέμου.

Στο μνημειώδες αυτό έργο, ακολουθούμε τις περιπέτειες μιας ομάδας προσφύγων (δύο γυναίκες από την Καστοριά και μια οικογένεια από τη Θράκη) και δυο φυλακισμένων οι οποίοι απέδρασαν από τη φυλακή, όταν αυτή βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς εισβολείς. Οι περιπέτειες της ομάδας κατά μήκος του δρόμου, προσπαθώντας να φτάσει στην Αθήνα, διακόπτονται -ή μάλλον, συνεχίζονται- όταν η τύχη θα τους φέρει κοντά στους δυο φυλακισμένους οι οποίοι είχαν βρει καταφύγιο σε ένα βουνό, κοντά σε ένα βοσκό.

Λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στο ένστικτο της επιβίωσης, στο πρέπον και το ηθικό καθώς και προσωπικά δράματα, συνθέτουν ένα από τα πιο όμορφα και δυνατά διηγήματα που πραγματεύονται την Κατοχή.

Το στοιχείο το οποίο θεωρώ “το διαμάντι στο στέμμα” (όπως λένε και οι φίλοι μας οι Άγγλοι), είναι οι ιστορίες που αναφέρονται σε όσα έχει δει η σπηλιά!
 

Σαώρη

Θεραπεύτρια Μαγικών Πλασμάτων
Οι περιγραφές του βιβλίου είναι αρκετές φορές σκληρές, γιατί περιγράφουν τον θάνατο και την προσπάθεια του ανθρώπου με κάθε μέσο να κρατηθεί στη ζωή. Το είχα διαβάσει πριν 5-6 χρόνια, αλλά η τελευταία σκηνή (όπως βέβαια και άλλες εξίσου ''έντονες") με την ετοιμοθάνατη γυναίκα και το νεκρό (πες μου αν θυμάμαι σωστά) μωρό από τον λιμό της κατοχής είναι αυτή που σε συγκινεί περισσότερο ίσως.
 
Έτρεξα και ξαναδιάβασα τις τελευταίες σελίδες (το βιβλίο το διάβασα πριν ένα χρόνο και...)
Έχεις απόλυτο δίκαιο!
Ανατρίχιασα!
 

Σαώρη

Θεραπεύτρια Μαγικών Πλασμάτων
Θυμάσαι την περιγραφή με τη γάτα που σκότωσε ο παππούς της οικογένειας και την έκρυψε για να την φάει; Ή θυμάμαι ό,τι να 'ναι; Έχω καιρό να το διαβάσω και μου έρχονται στο μυαλό οι πιο "έντονες" σκηνές χωρίς πάντα να είμαι σίγουρη, για το αν είναι απόλυτα σωστά αυτά που θυμάμαι.
 
Nαι, και αυτή η σκηνή έλαβε χώρα στην ιδιαίτερη πατρίδα μου!
Κι όχι μόνο την έφαγε, αλλά δεν έδινε και σε κανέναν!!

Ξαναδιάβασε το!
Που ξέρεις; Μπορεί και να'ναι πιο επίκαιρο απ' όσο φαντάζεσαι...
 

Σαώρη

Θεραπεύτρια Μαγικών Πλασμάτων
Α, το θυμάσαι. Σε ποια περιοχή έγινε αυτό; Θύμισέ μου το, αν μπορείς.
(Θυμόμουν ότι την κράτησε για τον ίδιο και μόνο. Η πείνα είναι κακός σύμβουλος.)

Ξέρω πόσο επίκαιρο είναι. Και πάντα κάτι τέτοια μυθιστορήματα/διηγήματα θα είναι εκεί να μας θυμίζουν πόσο απεχθής είναι ο πόλεμος και όποια μορφή εχθροπραξίας.
 
Top