Η λεξιπλαστική δυσκολία της Ελληνικής

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Με τιμάτε!!
Εγώ δε θα ακολουθήσω την πεπατημένη. Τα earbuds μου θυμίζουν κουφέτα.
Οποτε θα τα έλεγα "κουφετάκια"!
Αυτό όμως δεν είναι λεξιπλασία. Είναι μεταφορά. Δηλ. χρησιμοποιείς μια άλλη λέξη για να αποδώσεις μια νέα ένοια ή αντικείμενο, και ενδεχομένως ακριβώς λόγω λεξιπλαστικής δυσκολίας-αδυναμίας.

Π.χ. το εργαλείο το λέμε "κάβουρα" επειδή ενδεχομένως μοιάζει έστω ελάχιστα με το ζώο της θάλασσας. Αυτό δεν είναι λεξιπλασία. Είναι μεταφορική χρήση της λέξης.

Η (αιρετική) μου τοποθέτηση είναι πως τα Ελληνικά, παρότι συχνά επαινούνται από... τους Έλληνες ( :)))) ) για την λεξιπλαστική τους χάρη, εμένα μου φαίνεται πως μάλλον υποφέρουν από ακριβώς το αντίθετο.

Και το νήμα αυτό, πέραν της σχετικής κουβέντας, αποτελεί και.. την Ρόδο, διά το πήδημα.

Οπότε, ποια νέα λέξη μπορεί να φτιαχτεί για τα earbuds; η οποία να είναι κι εύηχη και χρηστική;

:φρύδια:
 
Last edited:

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Έμειναν εκκρεμή τα earbuds.
Για να δείξω μια πιθανή διέξοδο, θα μπορούσε να προτιμηθεί κάτι με ώτα, όπως ενώτια, το οποίο όμως, είναι ήδη κατειλημμένο. Ή και... ωτία, αν δεν ήταν ήδη ποντιακό γλύκισμα. :))))

Εντωμεταξύ, θαυμάζω πραγματικά την λεξιπλαστική δύναμη της Αγγλικής. Φτιάχνει λέξεις στο πόδι για τα πάντα.

Έπεσα πριν λίγο πάνω στην λέξη "typecasting". Typecasting, στον χώρο της υποκριτικής, είναι όταν ένας ηθοποιός προτιμάται για έναν συγκεκριμένο τύπο ρόλου. Π.χ. κάποιος παίζει πάντα τον κακό, ή τον νταή, ή τον αστυνομικό κτλ. Ενίοτε ηθοποιοί αποφεύγουν έναν ρόλο όταν πρόκειται για typecasting είτε για να μην εγκλωβιστούν σε αυτόν τον τύπο ρόλου, είτε επειδή θέλουν κάτι διαφορετικό για αλλαγή (και π.χ. μετά το Malcolm in the Middle, προτάθηκε στον Μπράιαν Κράνστον ένας αντίστοιχος ρόλος, (του γκαφατζή μπαμπά,) που τον απέρριψε, και θε μου πώς του βγήκε, αφού έπειτα του ήρθε το Breaking Bad, και ένας από τους μεγαλύτερους χαρακτήρες και ερμηνίες της οθόνης).

Όπως και να 'χει, βάζω και το typecasting στο τραπέζι της λεξιπλαστικής... δυσκολίας της Ελληνικής. Μα θα μου πεις, εδώ δεν έχουμε καλά-καλά λέξη για το casting, περιμένεις typecasting; Casting είναι, βέβαια, όταν ένας ηθοποιός δοκιμαστεί σε έναν ρόλο, ώστε να δουν κατά πόσο του ταιριάζει ο ρόλος. Νομίζω πως συνήθως μιλάμε για δοκιμαστικό αν και μάλλον και στα Ελληνικά χρησιμοποιείται η λ. κάστινγκ.

Οπότε, σε αναμονή, για θαραλέους:
  • earbuds
  • typecasting
:φρύδια:
 
Last edited:
διακορευτακουστικά (σου διακορεύουν τις τρύπες απ' τα αφτιά, γι αυτό)
ρολοστερεοτύπιση (;!)

Ορίστε -ελληνική λεξιπλασία δεν ήθελες; δεν ήταν δα και τόσο δύσκολο
 

Χρυσένια

Αρχαιολόγος του Φόρουμ
Ξέρω ότι είμαι εκτός θέματος αλλά για το typecasting ταιριάζει η λέξη "μανιέρα".

Για να παίξω με τους όρους του παιχνιδιού όμως θα σκεφτόμουν κατι σε "τυποϋποκριτική"!!:))))
 

Έλλη Μ

Συντονιστής
διακορευτακουστικά (σου διακορεύουν τις τρύπες απ' τα αφτιά, γι αυτό)
η διακόρευση, όμως, δεν εχει την εννοια της ρήξης; διάνοιξης;
πχ το περφορατερ δεν λεγεται και διακορευτης, γιατι κανει τρυπουλες στο χαρτι;
αρα, τι να διακορευσεις στην υφισταμενη τρυπουλα του αυτιου που εισαγεται το earbud;
δεν ξερω, σκέπσεις εκφράζω..
 
Last edited:

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
διακορευτακουστικά (σου διακορεύουν τις τρύπες απ' τα αφτιά, γι αυτό)
ρολοστερεοτύπιση (;!)

Ορίστε -ελληνική λεξιπλασία δεν ήθελες; δεν ήταν δα και τόσο δύσκολο
Αυτά δεν ξέρω εάν τα έγραψες και με λίγο χιούμορ. Όπως και να 'χει, εδώ μάλλον φαίνεται κι η δυσκαμψία της γλώσσας μας στην λεξιπλασία. Ο κύριος μηχανισμός της είναι η σύνθεση με αποτέλεσμα να φτιάχνουμε μακρές και δύστροπες λέξεις, σαν αυτές τις δύο, οι οποίες έχουν μηδαμινές πιθανότητες για πραγματική χρήση.

διακορευτακουστικά <- 8 συλλαβές και 18 γράμματα για... earbuds. :μπρ:

Βέβαια, δεν ξέρω και με τί λογική προτείνεις το πρώτο μισό της λέξης καθώς διακορεύω σημαίνει ξεπαρθενιάζω. :χμ:
(edit: α, τώρα πρόσεξα το ότι εξηγείς το σκεπτικό σου πιο πάνω. Παρεμπιπτόντως, η έννοια "τρυπάω" για το διακορεύω είναι καταχρηστική, χωρίς να μας πειράζει βέβαια. Η ετυμολογία του διακορεύω είναι από την λ. κόρη.)

Σχετικά με την ρολοστερεοτύπηση σκέφτομαι πως ήδη έχουμε δύο ουσιαστικά: στερεότυπο και στερεοτυπία. Άρα ίσως ρολοστερεότυπο; Εάν πάλι πούμε να φτιάξουμε λ. από το ρήμα στερεοτυπώ, τότε μάλλον στερεοτύπωση; (που να ταιριάζει και με όλη την οικογένεια: αποτύπωση, εκτύπωση κτλ.) και άρα ρολοστερεοτύπωση; Πάλι, βέβαια, ένα μακρινάρι με πολλές λέξεις: ρόλος - στερεός - τύπωση και μάλλον... δυσκαμψία και πάλι.

Παρακαλώ, μην νιώσεις πως θίγω την τίμια προσπάθειά σου, φίλε @ΚρίτωνΓ. Καταδεικνύω την προφανή, ρεαλιστική δυσκολία. :ναι:

Οι αεροψείρες της @Εστελλ δεν είναι λύση από την άποψη πως ήδη τα λέμε ψείρες (με μεταφορά, βέβαια, κι όχι εκ λεξιπλασίας) και γιατί να μακρύνουμε την λέξη που ήδη υπάρχει;

Τα ακουστάκια του @Αντέρωτας ίσως είναι λύση, αν κι ίσως όχι ιδανική. Ως υποκοριστικό υπονοούν την λ. ακουστό, το οποίο σημαίνει αυτός που μπορεί να ακουστεί, πράγμα που μάλλον δεν είναι το εδώ ζητούμενο, όμως εντάξει. Μάλιστα, έτσι με υποκορισμό θα μπορούσαμε να έχουμε ωτουλίνια, ακουστίνια, ωτούδια κτλ. Όσο χάλια κι αν ακούγονται εκ πρώτης. :))))

Στο μεταξύ ας προσθέσω και την λέξη crowdfunding και gaslighting. Πώς στα Ελληνικά;
 
Last edited:
Διαβάζοντας όλα αυτά που γράφτηκαν εδώ να πω και κάτι ακόμα.
Όταν ενώνουμε 2 ελληνικές λέξεις δεν βγαίνει κατ' ανάγκη μια ελληνική λέξη πλήρους νοήματος. Για παράδειγμα οι λέξεις βάτραχος και σκύλος είναι ελληνικές αλλά η λέξη βατραχόσκυλος απλά δεν υπάρχει!

Σε πολλές σελίδες στο ινστα βλέπω κάποιους να προσπαθούν να δημιουργήσουν νέες λέξεις για να αντικαταστήσουν και καλά ένα δάνειο και το αποτέλεσμα είναι αλλοπρόσαλλο και αστείο. Τελευταίως κυκλοφορούσε η "ελληνική" λέξη για το φερμουάρ, ο τορμοσυνάπτης. Δεν ξέρω ποιος το σκέφτηκε αλλά εκτός του ότι δεν υπάρχει τέτοια λέξη είναι και εντελώς αστεία! Φυσικά και η λέξη τόρμος υπάρχει όπως και το ρήμα συνάπτω, αλλά τορμοσυνάπτης δεν υφίσταται καν. Στα ελληνικά το φερμουάρ, λέγεται φερμουάρ εδώ και δεκαετίες.
Και αυτό βέβαια ισχύει και για τις υπόλοιπες γλώσσες.

Παρόμοιες κοτσ.α.. εεε λέξεςι είναι το αμφίψωμο (τοστ), κρεατοσφαιρίδιο (κεφτές), γιαουρτοσκόρδιο (τζατζίκι), κομοσάπουνο (σαμπουάν) και πάει λέγοντας.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Βέβαια, λεξιπλασία είναι ακριβώς αυτό: να φτιάξεις μια νέα λέξη, που δεν υπάρχει.

Εκεί που έχεις δίκιο είναι ότι πολύς κόσμος μοιάζει να μην καταλαβαίνει πως όταν μια ξένη λέξη μπει στην γλώσσα και αποκτήσει χρήση για κάποιον καιρό, γίνεται πλέον... ελληνική λέξη, ξενικής προέλευσης.

Έτσι π.χ. το τοστ είναι Ελληνική λέξη όπως το history είναι Αγγλική λέξη.

Το ζητούμενο εδώ είναι να απασχοληθούμε έμπρακτα, ή ίσως καλύτερα, να παίξουμε, με λεξιπλασίες, ώστε να ελεγχθεί ο αρχικός ισχυρισμός μου.
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Τα ακουστάκια του @Αντέρωτας ίσως είναι λύση, αν κι ίσως όχι ιδανική. Ως υποκοριστικό υπονοούν την λ. ακουστό, το οποίο σημαίνει αυτός που μπορεί να ακουστεί, πράγμα που μάλλον δεν είναι το εδώ ζητούμενο, όμως εντάξει.
Ω ευχαριστω. Δε νομιζω να μπορουμε να παμε ποτε σε κατι "ιδανικο", αν δεις διεθνεις μεταφρασεις του earbuds. Εδω που τα λεμε ουτε το earbud δεν ειναι 100% "ιδανικο", αποκτα την εννοια του απο την εμπειρια.

Το ακουστακι το σκεφτηκα (και μου αρεσει οσο το ξανασκεφτομαι) οχι σαν "μικρό ακουστό" αλλα επειδη οπως το ακους σου λεει "κατι μικρο που σχετιζεται με το ακουσμα", ακουγεται σαν συντμηση του "ακουστικάκι" (μικρο ακουστικο, που ειναι) ενω επισης ακουγεται χαριτωμενο και οικειο, οπως ειναι ο σχεδιασμος των earbuds.

Στο μεταξύ ας προσθέσω και την λέξη crowdfunding και gaslighting. Πώς στα Ελληνικά;
Το glaslighting δεν εχει γλωσσολογικη ετυμολογια, αφου ο ορος αναφερεται στην ταινια Gaslight οπου γινεται γνωστο το συγκεκριμενο φαινομενο. Οποτε θα πρεπει να εφευρουμε απο το μηδεν μια ετυμολογια. Ενδιαφερον θα ειχε να δουμε σε αν αλλες γλωσσες εχουν επιχειρησει να το μεταφρασουν.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Σε περίπτωση που κάποιος δεν γνωρίζει τις λέξεις:

Gaslighting
Ψυχολογική χειραγώγηση όπου κάποιος κάνει το άλλο άτομο να αμφιβάλλει για τη μνήμη, την αντίληψη ή τη λογική του, ώστε να το χειραγωγεί.


Crowdfunding
Συγκέντρωση κεφαλαίου για χρηματοδότηση κάποιου πρότζεκτ (π.χ. για να φτιαχτεί κάποια εφαρμογή), από πολλούς ανθρώπους, συνήθως μέσω ίντερνετ.
 
Τα earbuds αν δεν κάνω λάθος είναι τα ασύρματα ακουστικά και οι ψείρες τα μικρά ενσύρματα ακουστικά. Αεροψειρες για τα μικρά ασύρματα ακουστικά. Πάντως δεν είναι ωραία λέξη ούτε σύντομη απλά εννοιολογικα μου ταίριαξαν οι λέξεις
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Σωστά λες, @Εστελλ
(Ίσως επειδή λείπω κι από την Ελλάδα κάμποσο καιρό τώρα) πέρασαν στο μυαλό μου πως ψείρες είναι τα ασύρματα. Όμως έχεις δίκιο. Ψείρες είναι τα μικρά ενσύρματα σε αντιπαραβολή με τα παραδοσιακού τύπου ακουστικά, τα οποία καλύπτουν το αφτί. Από αυτήν την άποψη στέκει η πρότασή σου.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Επίσης, το αντίστοιχο προϊόν της Apple λέγεται airpods και βλέπω τώρα πως υπάρχει και η λ. airbuds. Άρα εύλογο σαν επιλογή το αερο- :ναι:
Βέβαια, μία συλλαβή το air- και τρείς συλλαβές το αέρο- και η λέξεις-σιδηρόδρομοι είναι, θεωρώ, και ένας από τους παράγοντες λεξιπλαστικής δυσκαμψίας στην γλώσσα μας. Βέβαια, κάθε γλώσσα έχει την δική της φυσιογνωμία, όμως νομίζω πως έπειθαν περισσότερο για χρήση εάν μπορούσαν να παραχθούν εύκολα λέξεις με ένα μικρότερο μήκος.

Προσθέτω: podcast και brunch
 
Last edited:
Προσθέτω: podcast και brunch
Για το πόντκαστ, ασ'το καλύτερα. Για το brunch = breakfast+lunch δηλαδή πρόγευμα (πρωινό) και γεύμα, μια πολύ ωραία ιδέα θα ήταν το προγευμογεύμα.:σαςευχαριστώ::μουάχαχα:
Φοράω τα διακορευτακουστικάκια μου και πάω για προγευμογεύμα.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Ίσως ήδη αρχίσαμε να βλέπουμε την λεξιπλαστική δυσκαμψία της γλώσσας μας; :)))) Αν όχι, δώστε του χρόνο. Σας υπόσχομαι πως όσο προχωράει το νήμα, τόσο θα συγκλίνουμε ωλτσουγκέδα.

Παρεμπιπτόντως, για το brunch υπάρχει η λ. δεκατιανό δηλ. το μικρογεύμα που κάνεις γύρω στις 10 το πρωί δηλ. μετά το πρωινό αλλά πριν το μεσημέρι. Όμως μάλλον δεν συμπίπτουν σαν έννοιες από την άποψη πως δεκατιανό μπορεί να είναι ένα γιαουρτάκι αλλά το μπραντς είναι ένα πολύ πιο πλήρες γεύμα.

Ας προσθέσω και influencer και situationship (δηλ. ακαθόριστη ρομαντική σχέση)

Στην δική μου αντίληψη μόνο για το earbuds είναι υποφερτές οι προτεινόμενες λύσεις, και για την ώρα έχουμε :
  1. earbuds: ακουστάκια, αεροψείρες
  2. typecasting: ?
  3. crowdfunding: ?
  4. gaslighting: ?
  5. podcast: ?
  6. brunch: ?
  7. influencer: ?
  8. situationship: ?
Ας σημειωθεί: τα ακουστάκια είναι τέσσερις συλλαβές και οι αεροψείρες πέντε, για κάτι τόσο μικρούλι :))))

Ελάτε, παιδιά! Η γλώσσα μας έχει απίστευτη λεξιπλαστική δύναμη! :φρύδια: :))))
 
Παρεμπιπτόντως, για το brunch υπάρχει η λ. δεκατιανό δηλ. το μικρογεύμα που κάνεις γύρω στις 10 το πρωί δηλ. μετά το πρωινό αλλά πριν το μεσημέρι. Όμως μάλλον δεν συμπίπτουν σαν έννοιες από την άποψη πως δεκατιανό μπορεί να είναι ένα γιαουρτάκι αλλά το μπραντς είναι ένα πολύ πιο πλήρες γεύμα.
Το δεκατιανό είναι ένα γεύμα μεταξύ πρωινού και μεσημεριανού, επειδή στο ενδιάμεσο σε έχει κόψει μία λόρδα. Το μπραντς είναι αυτό που τρως επειδή ξύπνησες έχοντας χάσει το πρωινό μετά από ξενύχτι/κραιπάλη και δεν έχεις τα κότσια να αντέξεις μέχρι το μεσημέρι, οπότε γευματίζεις κανονικά αυτή την ενδιάμεση ώρα που ξύπνησες και μετά φυσικά κάνεις σκιπ το μεσημεριανό διότι είναι αδύνατο να μπετώσεις και μεσημεριανό πάνω από το μπράντς. Οπότε το ένα συμπληρώνει τα δυο γεύματα, ενώ το άλλο τα αντικαθιστά.
Τα 'πα καλά;
 
Top