Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα : Σημασία, Προέλευση

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Η φράση "Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα" είναι μια φράση με πολύ συχνή χρήση στα Νέα Ελληνικά.

Σημασία: Με την φράση αυτήν προκαλούμε κάποιον να αποδείξει τον ισχυρισμό του πως μπορεί να καταφέρει κάτι, πράγμα το οποίο εμάς μας βρίσκει δύσπιστους.

Προέλευση: Η φράση, λοιπόν, προέρχεται από έναν μύθο του Αισώπου με τίτλο «Πένταθλος Κομπαστής» και αναφέρεται σε έναν αθλητή του Πεντάθλου ο οποίος καυχιόταν στην Αθήνα για ένα πολύ μεγάλο άλμα που είχε δήθεν κάνει στην Ρόδο. Αυτό με την ασφάλεια της απόστασης, αφού τότε η Ρόδος για την Αθήνα ήταν ένας πολύ μακρινός προορισμός και μήτε τηλέφωνα υπήρχαν ώστε να καλέσει κάποιος εκεί και να ελέγξει τον ισχυρισμό. Οπότε, στον μύθο του Αισώπου κάποιος παριστάμενος προκαλεί τον αθλητή να αφήσει τα λόγια και να κάνει εκεί επιτόπου το άλμα λέγοντάς του: Ας πούμε πως εδώ είναι η Ρόδος, άντε να δούμε τώρα και το πήδημα.

Η φράση στην αρχική της μορφή είναι: αυτού γαρ Ρόδος και πήδημα
το οποίο με τον καιρό άλλαξε σε Νέα Ελληνικά κι έγινε το γνωστό: ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα

Ακολουθούν το αρχαίο κείμενο καθώς και η μετάφραση:

ΠΕΝΤΑΘΛΟΣ ΚΟΜΠΑΣΤΗΣ
ἀνὴρ πένταθλος ἐπ᾽ ἀνανδρίᾳ ἑκάστοτε ὑπὸ τῶν πολιτῶν ὀνειδιζόμενος ἀποδημήσας ποτὲ καὶ μετὰ χρόνον ἐπανελθὼν ἀλαζονευόμενος ἔλεγεν, ὡς πολλὰ μὲν καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσιν ἀνδραγαθήσας ἐν τῇ Ῥόδῳ τοιοῦτον ἥλατο πήδημα ὡς μηδένα τῶν Ὀλυμπιονικῶν ἐφικέσθαι. καὶ τούτου μάρτυρας ἔφη παρέξεσθαι τοὺς παρατετυχηκότας, ἂν ἄρα ποτὲ ἐπιδημήσωσι. τῶν δὲ παρόντων τις ὑποτυχὼν ἔφη πρὸς αὐτόν· «ἀλλ᾽, ὦ οὗτος, εἰ τοῦτο ἀληθές ἐστιν, οὐδὲν δεῖ σοι μαρτύρων· αὐτοῦ γὰρ Ῥόδος καὶ πήδημα».
ὁ λόγος δηλοῖ, ὅτι ὧν πρόχειρος ἡ δι᾽ ἔργων πεῖρα, περὶ τούτων πᾶς λόγος περιττός ἐστιν.
Ο καυχησιάρης των πέντε αθλημάτων.
Ήταν μια φορά ένας πενταθλητής που οι συμπολίτες του συνέχεια τον χλεύαζαν για τη μαλθακότητά του. Έφυγε λοιπόν ταξίδι, και όταν επέστρεψε ξανά στον τόπο του, μετά από πολύ καιρό, βάλθηκε να αραδιάζει καυχησιές, λέγοντας για πολλά και διάφορα ανδραγαθήματα που επιτέλεσε στη μία ή στην άλλη πόλη. Μεταξύ άλλων διηγούνταν και για τη Ρόδο, όπου έκανε, λέει, τέτοιο ρεκόρ στο πήδημα που κανένας Ολυμπιονίκης δεν μπορούσε να το ισοφαρίσει. Και από πάνω διαβεβαίωνε ότι θα καλέσει μάρτυρες για το κατόρθωμά του όσους ήσαν παρόντες στην περίσταση, αν τύχει να περάσουν ποτέ από τούτα τα μέρη. Ένας από τους παριστάμενους τότε του έκοψε τα πολλά λόγια και του είπε: «Παλληκαρά μου, μην καθυστερούμε. Αν λες αλήθεια, δεν σου χρειάζονται μάρτυρες. Νά εδώ χάμω η Ρόδος — να δούμε τώρα το πήδημα».
Το δίδαγμα του μύθου: Άμα είναι εύκολο να δοκιμάσεις κάτι στην πράξη, τα λόγια είναι περιττά.

Τα κείμενα παρμένα από τo Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.
 
Last edited by a moderator:
Top