Με αφορμή τον "Ηλίθιο": αφηγηματικές τεχνικές στον Ντοστογιέφσκι

Mιχαλιό μου, δυστυχώς η ευτυχώς δεν ξέρω, έτσι είναι τα πράγματα σύμφωνα και με την καμπύλη το Gauss που ισχύει και στη νοημοσύνη δηλ πολύ λίγοι άνθρωποι έχουν πολύ μικρο δείκτη (κάτω από 40) και πολύ μεγάλο δείκτη (πάνω από 160) και η μεγάλη μάζα έχει περίπου 80-100, τα λέω χονδρικά τώρα. Από τα μεγάλα έργα ο καθένας μας καταλαβαίνει και χαίρεται μέσα στα όριά του, στο βαθμό που μπορεί καμιά φορά και που θέλει (όπως θα έλέγε και η Οπερα). Πάντως ο μπαχτσές έχει για όλους.
Το πώς μετράνε τη νοημοσύνη το ξέρεις;
Η νοημοσύνη δεν είναι κάτι χειροπιαστό για να μετρηθεί, άσε που αν υπάρχει είναι και μεταβαλλόμενη...

Νομίζω όλα αυτά που κάνουνε εκείνοι που τη μετράνε είναι απλώς ενδεικτικά.
 
Για τον Ντοστογιέφσκι και τους κουραστικούς, απίθανους μονολόγους του και τις ψυχογραφικές ακροβασίες του, να θυμίσω λίγο τον Ναμπόκωφ, ο οποίος έλεγε ότι δεν αντέχονται οι σπλαχνικοί δολοφόνοι και οι μετανοούσες πόρνες του!!!
 
Εχω διαβασει 6-7 βιβλια του Ντοστογιεβσκι και ομολογω οτι μου αρεσει πολυ.Πιστευω οτι δεν θα παψω ποτε να τον διαβαζω.Αυτο που με συγκλονιζει καθε φορα ειναι η απολυτη αυθεντικοτητα του.Δεν υπαρχει ουτε μια προταση δικη του,που να εχει εστω και το απειροελαχιστο ιχνος επιτηδευσης.Ειναι σαν να εχουν βγει απο υπολογιστη τα βιβλια του,σαν να μην τα εχει γραψει ανθρωπος.Και οποτε εχει τυχει να ξεκινησω ενα καινουριο βιβλιο, αφου πιο πριν εχω τελειωσει καποιο βιβλιο του Ντοστογιεφσκι,μου φαινεται,πως να το πω,καπως ψευτικο,καπως στημενο.

Οσον αφορα τον χαρακτηρισμο "μεγιστος ανατομος της ανθρωπινης ψυχης",οσο χιλιοειπωμενος κι αν ειναι,πιστευω οτι ειναι περα για περα αληθινος.Ο τροπος που περιγραφει το πως αποτυπωνονται τα συναισθηματα ενος ανθρωπου στο προσωπο του,ειναι,κατα τη γνωμη μου,μοναδικος.

Απ την αλλη,καταλαβαινω και τον Αμοντιλιαδο καθως κι εμενα πολλες φορες μ'εχει κουρασει αρκετα με μερικους ακαταπαυστους μονολογους,οχι ομως σε σημειο που να πω οτι θα παρατησω το βιβλιο.Παντως,ναι,καποιες φορες εχω αισθανθει οτι φλυαρει.

Σε γενικες γραμμες δηλωνω γοητευμενος απ΄το ντοστογιεβσκικο συμπαν.:)
 
Last edited:
Για τον Ντοστογιέφσκι και τους κουραστικούς, απίθανους μονολόγους του και τις ψυχογραφικές ακροβασίες του, να θυμίσω λίγο τον Ναμπόκωφ, ο οποίος έλεγε ότι δεν αντέχονται οι σπλαχνικοί δολοφόνοι και οι μετανοούσες πόρνες του!!!
Κι εμένα τα λόγια του Ναμπόκοφ ήρθαν στο νου μου μόλις διάβασα την αρχική ανάρτηση του Αμοντιλιάδο! Το πλήρες σχόλιο: "δεν αγαπούν όλοι οι Ρώσοι τον Ντοστογιέφσκι, και οι περισσότεροι από όσους το κάνουν, τον σέβονται ως μυστικιστή και όχι ως καλλιτέχνη. Είναι ένας προφήτης, ένας εξεζητημένος δημοσιογράφος και ένας αυτοσχεδιάζων κωμικός . Οφείλω να ομολογήσω ότι ορισμένες από τις σκηνές του, μερικές από τις τεράστιες φαρσικές φιλονικίες του είναι εξαιρετικά διασκεδαστικές. Αλλά οι ευαίσθητοι δολοφόνοι του και οι καλόψυχες πόρνες δεν υπομένονται ούτε για ένα λεπτό - οπωσδήποτε όχι από αυτόν τον αναγνώστη."

Μολονότι ο Ναμπόκοφ είναι η αδυναμία μου, διαφωνώ κάθετα με τα παραπάνω. Παρόλα αυτά έχει ένα παιγνιώδες στυλ ακόμα κι όταν υπερθεματίζει σε αλαζονεία, που δεν μπορώ να του θυμώσω για πολύ! Το κωμικό είναι πως στα έργα τις ρώσικης περιόδου του, που είναι και τα αγαπημένα μου δικά του, διαβλέπω κάποιες ομοιότητες με τον Ντοστογιέφσκι.. Για παράδειγμα το ύφος και η ατμόσφαιρα στο "Μάτι" μου θυμίζει πολύ τον "Σωσία" (Λατρεμένα και τα δύο!).
 
Last edited:
Αυτο που με συγκλονιζει καθε φορα ειναι η απολυτη αυθεντικοτητα του.Δεν υπαρχει ουτε μια προταση δικη του,που να εχει εστω και το απειροελαχιστο ιχνος επιτηδευσης. Και οποτε εχει τυχει να ξεκινησω ενα καινουριο βιβλιο, αφου πιο πριν εχω τελειωσει καποιο βιβλιο του Ντοστογιεφσκι,μου φαινεται,πως να το πω,καπως ψευτικο,καπως στημενο.
Θα συμφωνήσω απόλυτα με τα παραπάνω λόγια, πολύ εύστοχα!
Σχετικά με κάποιο προηγούμενο σχόλιο του Αμοντιλιάδο πάνω στους ατελείωτους μονολόγους και κατά πόσο είναι ρεαλιστικοί, ίσως δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα για την πλειοψηφία, αλλά γνωρίζω τουλάχιστον δύο ανθρώπους που μιλάνε κατ΄αυτόν τον τρόπο. Ο ένας δε εκ των οποίων, αποτελεί ενσάρκωση πολλαπλών ηρώων του 'Ντοστογιεφσκικού σύμπαντος' και το γνωρίζει καλά.
 
Last edited:
Υπέροχο νήμα που αξίζει να έρχεται στην επιφάνεια συχνά.
Πριν ελάχιστες μέρες, είχα ακούσει με έκπληξη από έναν αγαπημένο φίλο πως το γράψιμο τού Ντοστογιέφσκι δεν του αρέσει καθόλου· στα καπάκια, τις ίδιες μέρες, διάβασα ένα απίστευτο γραπτό με μία καταπληκτική εσωτερικότητα μέσα από γιγάντιο μονόλογο. Το θέμα με τις αφηγηματικές τεχνικές είναι πολύπλοκο, κι αν μιλάμε για περιπτώσεις όπως η πένα τού Ντοστογιέφσκι, τότε τα πράγματα είναι ζόρικα. Πιστεύω πως το πρώτο πράγμα που έχει να κάνει ο αναγνώστης είναι να έχει έτοιμη και την ανάλογη αναγνωστική τεχνική (δεν ξέρω αν υπάρχει αντίστοιχο νήμα, αν όχι, αξίζει να γίνει). Τα πολλά ονόματα/χαρακτήρες, οι χαοτικοί διάλογοι, οι τεράστιοι μονόλογοι· όλα έχουν τη θέση τους και δεν υπάρχει πιο εύκολος τρόπος από ένα μολυβάκι. Δεν είναι λάθος η επιστροφή στις σελίδες, δεν είναι λάθος να σημειώνω ονόματα ή τόπους, δεν χρειάζεται να κρατάω σημειώσεις. Στο παράδειγμα του κλασικού Ντοστογιέφσκι, όλα είναι μία μαγευτική διαδρομή και το μόνο που αρκεί είναι να προσαρμοστώ εγώ κι όχι το βιβλίο.
 
Υπέροχο νήμα που αξίζει να έρχεται στην επιφάνεια συχνά.
Πριν ελάχιστες μέρες, είχα ακούσει με έκπληξη από έναν αγαπημένο φίλο πως το γράψιμο τού Ντοστογιέφσκι δεν του αρέσει καθόλου· στα καπάκια, τις ίδιες μέρες, διάβασα ένα απίστευτο γραπτό με μία καταπληκτική εσωτερικότητα μέσα από γιγάντιο μονόλογο. Το θέμα με τις αφηγηματικές τεχνικές είναι πολύπλοκο, κι αν μιλάμε για περιπτώσεις όπως η πένα τού Ντοστογιέφσκι, τότε τα πράγματα είναι ζόρικα. Πιστεύω πως το πρώτο πράγμα που έχει να κάνει ο αναγνώστης είναι να έχει έτοιμη και την ανάλογη αναγνωστική τεχνική (δεν ξέρω αν υπάρχει αντίστοιχο νήμα, αν όχι, αξίζει να γίνει). Τα πολλά ονόματα/χαρακτήρες, οι χαοτικοί διάλογοι, οι τεράστιοι μονόλογοι· όλα έχουν τη θέση τους και δεν υπάρχει πιο εύκολος τρόπος από ένα μολυβάκι. Δεν είναι λάθος η επιστροφή στις σελίδες, δεν είναι λάθος να σημειώνω ονόματα ή τόπους, δεν χρειάζεται να κρατάω σημειώσεις. Στο παράδειγμα του κλασικού Ντοστογιέφσκι, όλα είναι μία μαγευτική διαδρομή και το μόνο που αρκεί είναι να προσαρμοστώ εγώ κι όχι το βιβλίο.
Με βρισκεις απολυτα συμφωνο αγαπητε Στρατη...
Σε παρομοιες συζητησεις με φιλους- γνωστους , συνηθιζω να λεω, υπερασπιζομενος την αποψη αυτη, οτι δεν φταιει το μυαλο του Ντοστογεφσκι που ομολογουμενως ηταν οχι απλα τετραγωνο αλλα δεκαεξαγωνο, αλλα το δικο μας που συνηθως δυσκολευεται να ακολουθησει..
Ισως παλι εκει να βρισκεται το μεγαλειο της γραφης αυτου του συγγραφεα· στην ικανοτητα να "στηνει" αριστουργηματικους λαβυρινθους που καλειται να ακολουθησει ο αναγνωστης.
 
Καλησπέρα αγαπητέ Επαμεινώνδα.
Ο τρόπος που θ' αρχίσω ένα βιβλίο είναι το Α και το Ω. Ασφαλώς κι έχω παρατήσει ένα βιβλίο, ασφαλώς κι έχω προσπαθήσει 2 ή και 3 ή και περισσότερες φορές χωρίς να καταφέρω να το ολοκληρώσω, πολλά ήταν και τα βιβλία που δεν συμφιλιωθήκαμε ποτέ. Ποτέ όμως δεν έφταιγε η αφηγηματική τεχνική, όσο δύσκολη ή χάλια κι αν ήταν· είναι πολλά ακόμα αυτά τα βιβλία που εγώ δεν είμαι έτοιμος ν' αντιμετωπίσω. Η περίπτωση Ντοστογιέφσκι είναι υπέροχο παράδειγμα· ξεκινάς και βλέπεις εύκολη ροή με εύκολες λέξεις, μετά κάπου χάνεσαι και έρχεται η εύκολη λύση: να πηδάω πολλά ή να διαβάζω για να λέω πως διαβάζω.
 
Καλησπερα αγαπητε φιλε Στρατη...
Η τελευταια σου προταση " να πηδαω πολλα ή να διαβαζω για να λεω πως διαβαζω" με εχει ταλαιπωρησει αρκετες φορες, τουλαχιστον στο 2ο σκελος της, στο κεφαλαιο " διαβαζω Ντοστογεφσκι"...
Θελω να πιστευω οτι εχω ξεφυγει ομως απο αυτη την παγιδα του μυαλου· ειδικα στον Ηλιθιο, θυμαμαι τον εαυτο μου να γυρισα αρκετες φορες 40-50 σελιδες πισω ξαναδιαβαζοντας τες, προσπαθωντας να αποφυγω τα οσα αναφερθησαν...
Αστειευομενος λοιπον, μαλλον θα ελεγα οτι ταυτιστικα εν ολιγοις με τον τιτλο του συγκεκριμενου βιβλιου...:·)
 
Χοχο χο
Υπέροχη παρατήρηση, μακάρι να την έκαναν όλοι. Αυτό είναι το πιο σπουδαίο πιστεύω.
 
Top