Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (William Shakespeare) : "Δωδέκατη Νύχτα" (Twelfth Night or What you Will)


Τίτλος : Δωδέκατη Νύχτα ή ότι θέλετε
Πρωτότυπος τίτλος : Twelfth Night or What you Will
Συγγραφέας : Ουίλλιαμ Σαίξπηρ ( William Shakespeare )
Μετάφραση : Παναγιώτα Πανταζή
Εκδόσεις : 5η Εποχή
Έτος έκδοσης : 2008
Έτος πρώτης έκδοσης : 1623 (Αγγλικά /πλήρης,εγκεκριμένη )
ISBN : 978 -960 -98387 -0 -2




Πρόκειται για μία από τις 2-3 γνωστότερες κωμωδίες του Σαίξπηρ.Είναι μία κλασική, ανέμελη "κωμωδία παρεξηγήσεων", όπου έχουμε ένα χαρακτηριστικό μπέρδεμα φύλων (άνδρας - γυναίκα ) σε ερμαφρόδιτη* κατάσταση ερωτικού τριγώνου που δημιουργεί άπειρες αστείες καταστάσεις πριν φτάσουμε στην τελική αποκάλυψη.Πόσο μάλλον που σ'αυτό το έργο έχουμε μία απολύτως ρεαλιστική εξήγηση με τη μορφή των δίδυμων αλλόφυλων αδελφών.

Ο τίτλος του έργου παραπέμπει στο βράδυ της δωδέκατης μέρας των εορτών των Χριστουγέννων (Θεοφάνεια) όπου παραδοσιακά επιτρέπονταν οι μεταμφιέσεις,οι αλλαγές ρόλων κι οι ερωτικές παρεκτροπές.

Η κωμωδία που γράφτηκε γύρω στα 1599- 1600 ίσως είναι το τελευταίο ανάλαφρο πόνημα του Ουίλλιαμ. Το Φεβρουάριο του 1601 προέκυψε το πραξικόπημα του κόμη Έσσεξ για την κατάληψη της εξουσίας. Ο Σαίξπηρ ήταν ιδεολογικός εκπρόσωπος του κινήματος, μάλιστα το προηγούμενο βράδυ της στάσης ανέβασε στη σκηνή τον "Ριχάρδο Β'"* στέλνοντας μήνυμα ανατροπής της Ελισάβετ. Η εξέγερση απέτυχε, ο Έσσεξ εκτελέστηκε κι ο συγγραφέας για μεγάλο χρονικό διάστημα αγωνιούσε για τη σύλληψη του.Τελικά η αγάπη της Ελισάβετ για τους δημιουργούς του Θεάτρου υπερίσχυσε,αμνηστία δόθηκε κι ο Ουίλλιαμ ελεύθερος συνέχισε τις δραστηριότητες του.Οι εμπειρίες της συνωμοσίας αυτής μαζί με τον ταυτόχρονο θάνατο του πατέρα του,οδήγησαν - σύμφωνα με πολλούς μελετητές - στην κατοπινή δραματική "έξαρση" των μεγάλων τραγωδιών του.

Είναι όμως τελικά αυτή η δημιουργία πραγματικά "ανέμελη" κι "ανάλαφρη"; Αντικειμενικά όχι, αν και οι κύριοι ήρωες είναι καρικατούρες,τυποποιημένες παρουσίες χωρίς βάθος.Σε δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης στο αληθινό προσκήνιο,βρίσκονται οι βοηθητικοί ρόλοι

- Σερ Τόμπι / Σερ Άντριου εκπρόσωποι της παρακμασμένης αριστοκρατίας,μπεκρουλιάζουν όλη μέρα,γνήσιοι κηφήνες
- Μαλβόλιο ο θαλαμηπόλος, πραγματικός πρωταγωνιστής σύμβολο των πρωτοεμφανιζόμενων μικροαστών, έτοιμος για οποιαδήποτε ατιμία ,προκειμένου ν'ανέβει κοινωνικά
- Φέστε ο Τρελός (Γελωτοποιός) της Κόμησσας που σατιρίζει τον κυριότερο στόχο του Ουίλλιαμ, την Εκκλησία.Λέει χαρακτηριστικά όταν το μεταμφιέζουν σε παπά για τις ανάγκες της πλοκής πως "δεν είναι αρκετά χοντρός για να πείσει ως κληρικός"!!!

Σ'αυτό το σημείο διαφαίνεται η σκληρή αντιπαράθεση του Σαίξπηρ, ιδίως με τους Πουριτανούς που θέλουν να κλείσουν τα θέατρα γιατί είναι εστίες "έκλυσης των ηθών" (θα το πετύχουν την εποχή του Κρόμβελ). Αυτό που φοβούνται κυρίως είναι οι ελεύθερες συναθροίσεις του λαού στις παραστάσεις,που μπορούν να εξελιχθούν σε αντεξουσιαστικές διαμαρτυρίες. Κι ο Σαίξπηρ μεταφέρει τη δράση στη μυθική Ιλλυρία, για το φόβο της λογοκρισίας.

Συνολικά,έχουμε ένα έργο που αποδίδει πολύ καλά το πνεύμα της κοινωνίας από την οποία πηγάζει.Αυτός άλλωστε δεν είναι ο στόχος της θεατρικής πράξης;;Όχι μόνο μία "κωμωδία ηθών",αλλά κοινωνική κριτική σε μία πινακοθήκη ανθρώπινων τύπων με ελαττώματα κι ατέλειες...


* ερμαφροδιτισμός :επειδή στο Ελισαβετιανό Θέατρο οι γυναίκες δεν ανέβαιναν στη σκηνή,τα νεαρά αγόρια που υποδύονταν τους αντίστοιχους ρόλους διευκόλυναν την "ανδρόγυνη" εντύπωση.

*Ριχάρδος Β' : βασιλιάς της Αγγλίας (1377 - 1399 ), σκληρός μονάρχης κι ομοφυλόφιλος,ανατράπηκε από τον Ερρίκο Δ'



[video=youtube;6i3J17Jp0ag]https://www.youtube.com/watch?v=6i3J17Jp0ag[/video]

Φανταστική ταινία,θεατρικού τύπου επίτευγμα του Κέννεθ Μπράνα!!!
 
Πολύ μ' αρέσει αυτό το έργο. Κι ο Φέστε είναι απ' τους πιο αγαπημένους μου τρελούς. Ευχαριστούμε για την παρουσίαση, Μπου. Δεν είχα ιδέα για το πραξικόπημα του κόμη Έσσεξ και την ανάμιξη του Σαίξπηρ σ' αυτό.
Ορίστε κι ένα βιντεάκι του υπέροχου Barry Purves που θυμήθηκα. Όλα τα έργα του Σαίξπηρ σε 5 λεπτά! [video=youtube;V3dQFR8oWb4]https://www.youtube.com/watch?v=V3dQFR8oWb4[/video]
Στο 3:40 η "Δωδέκατη Νύχτα"
 
Πολύ ωραία παρουσίαση Μπου. Η Δωδέκατη νύχτα είναι ένα από τα 6 έργα του Σαίξπηρ που δεν έχω διαβάσει ακόμα. Θα μου επιτρέψεις μόνο μια διόρθωση. Ο ομοφυλόφιλος βασιλιάς της Αγγλίας που ανατράπηκε ήταν ο Εδουάρδος ο Β' (1307-1327, προπάππους του Ριχάρδου Β' και για τον οποίο έχει γράψει μια τραγωδία ο συνομήλικος του Σαίξπηρ, Χριστόφορος Μάρλοου).
 
Μπου, σε ευχαριστούμε για άλλη μια εξαιρετική παρουσίαση! Το ομολογώ, τα γούστα μου είναι ρηχά και προτιμώ τις κωμωδίες του Σαίξπηρ από τις τραγωδίες του, αλλά πραγματικά, πώς μπορείς να αντισταθεί κανείς σε κάποιον που αναφέρει στο έργο του:
"Τρώω πολύ βοδινό και αυτό φαίνεται αμβλύνει την οξυδέρκειά μου". Αμέσως σε βάζει σε σκέψεις πάσης φιλοσοφικής και διατροφικής φύσεως!

Εξάλλου, ρηχά - ξερηχά τα γούστα μου, παρηγοριέμαι με τη σκέψη ότι "το γήρας που οδηγεί στη φθορά τους λογικούς, ξυπνά νέες δυνάμεις στους τρελούς" (σε πολύ ελεύθερη απόδοση, το κείμενό μου δεν είναι ούτε στα αγγλικά, ούτε στα ελληνικά). Ευτυχώς που δεν φημίζομαι για τη λογική μου, δηλαδή.
Τις μουντές μέρες του χειμώνα ένα τραγικό έργο μου χαρίζει ζεστασιά "όσο ένα ποτήρι κρύο νερό όταν πεινάς", που λέει και ο ποιητής, πολύ προτιμότερες οι κωμώδίες λοιπόν.

Περιμένουμε και άλλες παρουσιάσεις!


Α, Κόρτο, κοίτα σύμπτωση που το ανέφερες! Αυτή την περίοδο διαβάζω τον πρώτο τόμο από τους Καταραμένους Βασιλιάδες του Μορίς Ντρυόν που ασχολείται - μεταξύ άλλων - με την Ισαβέλλα, τη δύστυχη συμβία του Εδουάρδου Β', ο οποίος της έκανε τη ζωή μαύρη για το λόγο που σημείωσες. Ήταν ωραίες εποχές, πολλή ίντριγκα και κακό...
 
Last edited:
Πάρα πολύ καλή παρουσίαση Μπου!!!
Πάντα ευπρόσδεκτες οι παρουσιάσεις και οι αναλύσεις του Σαίξπηρ.. Η ταινία εννοείται μπήκε στα προσεχώς!!
 
Παιδιά, σας ευχαριστώ όλους για τα καλά σας λόγια!! Χαίρομαι που βρίσκετε ενδιαφέρον στον τρόπο που παρουσιάζω ένα τόσο κλασικό θεατρικό έργο!!! Τώρα μερικές επισημάνσεις για τα λεγόμενα σας

@ Ιωάννα,τις πληροφορίες για τη διασύνδεση του Ουίλλιαμ με τον κόμη Έσσεξ, τις πήρα από την "Ιστορία του Ευρωπαικού Πνεύματος" του Παναγιώτη Κανελλόπουλου. τόμος 7,σελίδες 93-97

@ Κόρτο, είναι αλήθεια πως ο Εδουάρδος Β', μαζί με τον Ερρίκο Γ' της Γαλλίας (1574-1589), είναι οι πιο ανοιχτά γκέι περιπτώσεις μοναρχών στη Νεώτερη Ευρωπαική Ιστορία αλλά υπάρχουν ορισμένες μαρτυρίες πως κι ο Ριχάρδος Β' ήταν "ατακτούλης" στο σχετικό τομέα. Σίγουρα πάντως αυτή η κατηγορία χρησιμοποιήθηκε εναντίον του.

@ Παρωνύμιε, η "5η Εποχή" είναι εταιρία θεατρικών παραγωγών,που κάποια στιγμή αποφάσισε να βγάλει τις παραστάσεις και σε βιβλία.Δε νομίζω να τα βρεις σε βιβλιοπωλεία,εγώ τα πέτυχα στο Θέατρο Μπάντμιντον στην παράσταση "Μάουτχάουζεν" (κι αυτή δική τους), όπου είχαν σε προσφορά τις παλαιότερες ( 5€ τα τρία κομμάτια,εκτός από τις 2-3 πιο πρόσφατες που τις πουλούσαν μεμονωμένα).
 
Ναι αλλά η βασική πηγή των φημών ήταν ο Τόμας Ουάλσινγκχαμ ο αυλικός ιστορικός του Ερρίκου Δ (1399-1413, του βασιλιά που ανέτρεψε τον Ριχάρδο) και του Ερρίκου Ε' (1413-1422, γιου και διαδόχου του Ερρίκου Δ') πράγμα που δεν τον καθιστά και την πλέον αξιόπιστη πηγή.
 
Top