Έχει δίκιο ο Wittgenstein όταν αναφέρει πως υπάρχουν πράγματα τα οποία δεν μπορούν να ειπωθούν και καλύτερα να είναι να σωπαίνει κανείς; Έχει δίκιο ο Νίτσε όταν λέει πως το αληθινό στην ύπαρξη είναι γραμμένο σ' αυτό που ονομάζουμε πάθος και όχι στη λογική και στη συνείδηση; Είναι τελικά η ύπαρξη μόνη της στον κόσμο;
Συγγνώμη, αλλά είναι λίγο άσχετα αυτά τα ερωτήματα μεταξύ τους.
Η τελευταία πρόταση στον Tractatus Logico - Philosophicus είναι η εξής: Για όσα δεν μπορεί να μιλάει κανείς, για αυτά πρέπει να σωπαίνει. Τι εννοεί με αυτήν την πρόταση ο W.; Για να το καταλάβουμε, πρέπει να έχουμε υπόψη μας το στόχο του W. σε αυτό το βιβλίο. Ποιος ήταν; Να δείξει τα όρια της συστηματικής φιλοσοφικής σκέψης. Και τι μας λέει ο W. με αυτή την πρόταση; Πως μόνο οι πραγματικές προτάσεις έχουν νόημα, κι έτσι ο κόσμος αποτελείται από πραγματικά γεγονότα. Οι υπόλοιπες είναι α-νόητες, χωρίς νόημα. ''1. Ο κόσμος είναι όλα όσα συμβαίνουν/1.1 Ο κόσμος είναι η ολότητα των γεγονότων(...)/1.11 Ο κόσμος καθορίζεται από τα γεγονότα(...)/1.12 Γιατί η ολότητα των γεγονότων καθορίζει αυτό που συμβαίνει καθώς και όσα δε συμβαίνουν/1.13 Τα γεγονότα στο λογικό χώρο είναι ο κόσμος/1.2 Ο κόσμος τεμαχίζεται σε γεγονότα/1.21 Το ένα μπορεί να συμβαίνει ή να μη συμβαίνει και όλα τα άλλα να μένουν ίδια.'' Για τον W. δεν υπάρχουν πραγματικά φιλοσοφικά προβλήματα, όλα είναι θέμα σωστής σύνταξης.
Για να καταλάβουμε αυτό που λέει ο Νίτσε θα πρέπει να ανατρέξουμε στο σημαντικότερο έργο του, τη ''Γενεαλογία της ηθικής''. Η συνείδηση για τον Νίτσε, είναι δημιούργημα της ηθικής και της καταπίεσης των ενστίκτων που συνέβη με την αντιστροφή των αξιών από τον Χριστιανισμό. Φυσικά και η απόρριψη της λογικής(του άκρατου ορθολογισμού) ήταν αναμενόμενη από αυτό το φωτεινό πνεύμα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, η επέλαση του άκρατου ορθολογισμού από τις απαρχές του Διαφωτισμού μέχρι σήμερα αποδείχτηκε εξόχως καταστροφική.
Τέλος, το ερώτημα για το αν η ύπαρξη είναι μόνη της στον κόσμο σηκώνει πολλή συζήτηση και αν θέλει κάποιος να το πιάσει από την αρχή το ζήτημα, θα πρέπει να σκεφτεί το εξής: πότε η ανθρωπότητα έθεσε το συγκεκριμένο ερώτημα και απάντησε πως είναι μόνη; Πότε ένιωσε πραγματικά μόνη; Καλό είναι να μην ξεχνάμε πως οι αντιλήψεις των ανθρώπων δεν ήταν πάντα αυτές που είναι σήμερα και σίγουρα δεν θα παραμείνουν για πάντα έτσι όπως τις ξέρουμε. Ευτυχώς ή δυστυχώς το ''τέλος της ιστορίας'' δεν ήρθε ακόμα(και σύμφωνα με τους υπολογισμούς μου δεν προβλέπεται να έρθει ποτέ :P).