Πράγματα που έμαθα σήμερα (ή και χθεςπροχθές)

[Αντέρωτας]

Έμαθα πώς προφέρεται το Counterfeiters... δεν είναι counterfighters τελικά.. Αυτό με αφορμή το βιβλίο του André Gide..

Ετσι οπως βλεπεις τη λεξη σου κανει με μια πρωτη ματια για γερμανικη, οπου ei=αϊ (πχ. gesundheit που λενε οι Αμερικανοι) οποτε λογικο στο αυτι του μυαλου σου να ακους "αϊ"

το aknowledge το πρωτοδιάβασα ανοούλετζ και μου βγήκε ακνόουλετζ
κτλ.

Στη μοντερνα ορθογραφια γραφεται acknowledge. Υποθετω βαλανε το c ακριβως γι' αυτο το λογο

Το διάβαζα και γελούσα μόνος μου, σ' ένα αεροδρόμιο.

Τιμη μου!

 

[Αντέρωτας]

Νομιζα οτι το RE:... που εμφανιζεται στα e-mail, ειναι συντομια του reply (οπως το FW:... ειναι συντομια του forward)

Μετα, νομιζω, παρατηρωντας οτι δεν υπηρχε καποιο αρχικο μηνυμα στο οποιο απαντουσαν, αρχισα να αντιλαμβανομαι το RE: σαν συντομια του regarding...

Αμ δε.

Σημερα εμαθα οτι το re: των e-mail ειναι απο τη λατινικη νομικιστικη εκφραση in re... (=στο αντικειμενο..., οσον αφορα το..., περι του...) δηλαδη αφαιρετικη του λατινικου res (=αντικειμενο)

 

[Φαροφύλακας]

Μόλις το έμαθα κι εγώ από εσένα. Έλεγξα και τις πηγές, και υπάρχουν, τουλάχιστον σε πρώτο βαθμό.

Μου φαίνεται παράξενο. Θα έπρεπε να κάνω μια ενδελεχή αναζήτηση μονάχος για να πεισθώ. Για δες λοιπόν...

 

[Αντέρωτας]

Μικρόθεν, οποτε ακουγα αυτο το πασίγνωστο κλασσικό κομμάτι, το συσχετιζα με τον Τζέμης Μποντ . Χτες εμαθα οτι δεν εχει καμια σχεση με τον 00 τον 7, αλλά ειναι απο τη σειρα μυστηριου Peter Gunn που δεν την ηξερα ποτε. Καθως και οτι ειναι του Henry Mancini (Ροζ Πάνθηρας)

 

[Έλλη Μ]

Τι ειναι το Potlatch, συντροφοι και συντρόφισσες καταναλωτες;
Μην ειναι τάχα καποια σουπα ουγγρικής προελευσεως;
Μην ειναι τάχα κάποιο κομμάτι αγονης, κρύας γης, στα βαθη της Σιβηρίας; Εγώ, κατι τετοιο θα υποπτευόμουν.

Κι ομως, χθες, διαβάζοντας το Δωρο του Mauss, ανατράπησαν οι πλάνες.

Στο στάδιο της φυσικής οικονομίας, οι κοινωνίες που ειθισται να ονομάζουμε πρωτόγονες, πέραν της ανταλλαγης αγαθών και τον αντιπραγματισμο, οργανωννα τελετουργιες., συμπόσια, γιορτες και λοιπα στις οποίες οι ανταλλαγές πλούτου και αγαθων αποτελούσε μονάχα μια εκφανση της διαδικασίας. Αυτό το σύστημα ολικων παροχών, όπως ονομάζεται, ανάμεσα σε φατρίες, στην πραγματικότητα, ηταν ολότελα υποχρεωτικό (αν και εθελοντικό), υπο την εννοια ότι ελλοχευε ο κινδυνος συγκρουσης και πολέμου, αν οι συμμετέχοντες αρνούνταν να προσφερουν δώρα, δειχνοντας ετσι τον σεβασμο τους (ή, την ελλειψη αυτου, σε περιπτωση που δεν συμμετειχαν) η μια φατρία προς την άλλη.

Αυτή η πρακτική, ανταλλαγης κι αναδιανομής πλουτου, από τον οικοδεσπότη στον επισκέπτη (δεν επροκειτο, για αμοιβαια διαδικασία, δηλαδη) εντελώς διαφορετική από τις απλές προσφορες δώρων, απαντά στους αυτοχθονες της βοδειοδυτικης ακτής στη Βορεια Αμερική (Καναδα και ΗΠΑ), και ονομάζεται potlatch. Ουσιαστικά επιβεβαιώνει την κοινωνική θεση κάθε ομάδας. Οσα περισσότερα δώρα προσφέρονταν στους επισκέπτες, τόσο μεγαλύτερη η κοινωνικη θεση και εξουσία του οικοδεσπότη.
Τελουνταν με αφορμη διαφορα γεγονότα (γαμοι, γεννησεις,θανατοι), διαρκούσαν μέρες, καθιέρωνε εξουσιες σε ομαδες ατόμων και δικαιώματα κυνηγιου κι αλιειας και, απο τα συμφραζόμενα, αποτελεί δομικό στοιχείο διοικησης αυτών των πολιτισμων.

Ποτλατς. Who would have known...

 

[Φαροφύλακας]

Ποτέ δεν άκουσα για το Potlatch (ωιμέ!)
Όσο για το θέμα του Πίτερ Γκαν, το είχα υπόψιν!

 

[Αντέρωτας]

Εντωμεταξυ το ριζογαλο στα Τουρκικα ειναι σουτλατς (sütlaç). Αν ειχα ορεξη μπορει να εφτιαχνα κανα λογοπαιγνιο ή meme με αυτες τις δυο λεξεις.

 

[Έλλη Μ]

Ποτέ δεν άκουσα για το Potlatch (ωιμέ!)

Πού να μάθεις σήμερα (ή, οταν το δεις), οτι πρόκειται και για εκδοτικό οίκο!! Ωιμέ και πάλι!

 

[Αντέρωτας]

Το ηξερα απο πριν, αλλα σημερα το εψαξα παρακατω.

προ-σοσιαλ μιντια, κυκλοφορουσε μια viral λιστα απο συχνες αγγλικες λεξεις που εχουν ελληνικη ριζα. Μεσα σε αυτες ειχε το disaster (απο το "δυσαστήρ") και την glamour (απο τη "γραμματική"). Επειδη η λιστα ειχε καποια λαθη, αυτες οι δυο μου φανηκαν παραξενες, αλλα τις εψαξα και ειδα οτι οντως ετσι ειναι, απλα η λεξη "δυσαστηρ" δεν μου ηταν τοσο οικεια, και η ιστορια του glamour ηταν πιο περιπλοκη.

οντως στη μεσαιωνικη αγγλικη γλωσσα η γραμματικη ηταν gramere (απο τα Γαλλικά, οχι απευθειας απο τα Eλληνικα). Στις δυο γλωσσες ομως, η λεξη αναφεροταν κυριως στη Λατινική Γραμματική και γλώσσα, οχι τοσο στην οποιαδηποτε γραμματικη, πχ την Αγγλική. Οποτε ως λεξη ηταν φορτισμενη με κατι απόμακρο και μυστηριώδες.

Μια αλλη μορφη της λεξης στα Γαλλικά και τα μεσαιωνικά Αγγλικά, gramarie, αναφεροταν τοσο στη γραμματική, οσο και γενικότερα στη μελέτη και τη γνώση (οπως εδώ λέμε "γραμματιζούμενος"). Και εκεινη την εποχη γνώση = επιστήμη, φιλοσοφια, θεολογία, αστρολογία, αλχημεία, αποκρυφισμός, μαγεία, θεραπείες κλπ.

Απο το grammaire βγαινει και η λεξη grimoire/γριμόριο (=αλχημιστικό ή μαγικό βιβλίο)

Οποτε η λεξη gramere περασε στη γλώσσα Σκωτς ως glamour (με ανομοίωση του r σε l), και γύρισε πισω στα αγγλικά. Εντωμεταξύ οι Βικινγκς ειχαν εισβάλει στη βρετανία καποιους αιώνες πριν. Υπάρχει η άσχετη νορδική λέξη glámr (χλωμός, σελήνη, φάντασμα) που παραγει τη λεξη glámsýni (μαγεια, ψευδαίσθηση) και πιθανότατα επηρέασε την τελική μορφή και έννοια της λέξης glamour: ενα ξορκι που δημιουργουσε μια ψευδαίσθηση για να μεταμόρφωσει κάποιον ή κάτι, κανοντας το πιο ομορφο και ελκυστικό.

Ετσι οπως η λεξη charm, που απο ξόρκι σημαινει σημερα απλα γοητεία, έτσι και το γκλάμουρ, απο κατι μαγεμένο, αναφέρεται σε κατι λαμπερό και γοητευτικό

Το charm εχει ακριβως την ιδια εξελιξη με την ελληνική γοητεία! Μολις εμαθα οτι η λέξη γόης στα Αρχαία Ελληνικά ήταν ο μάγος. Ο οποιος εκανε γοητείες (ξόρκια στα Αρχαια Ελληνικά) που πέρασε στα αγγλικά ως goetia, και γητειά στη λαογραφία

 

[Φαροφύλακας]

με ξετίναξες!
disaster απο το "δυσαστήρ" και glamour απο "γραμματική" είναι σαν κάτι ετυμολογίες που ακούς να βγάζουν από το μυαλό τους κάτι άσχετοι. Κι εδώ είναι η περίπτωσις.

 

[Αντέρωτας]

Προσφατα εμαθα οτι η λεξη ταβανι ειναι απο τα τουρκικα (tavan).

Ε, και; Σιγα το νεο. Τοσες τουρκικες λεξεις εχουμε.

Αλλα δεν ξερω, αυτο μου χτυπησε πιο πολυ σαν αποκαλυψη. Ειναι χρονια που ενδιαφερομαι για ετυμολογιες, κοινες λεξεις που εχουμε με τα τουρκικα, τα αραβικα, τα περσικα κλπ, και εχω κανει τοσες συζητησεις με ξενους φιλους, κυριως Τουρκουςάλες. Αμετρητες λεξεις οπως duvar, dolap, pabuç, yaka, yelek, bacak και παει λεγοντας. Και τοσες λεξεις απο τα ελληνικα που υπαρχουν στα τουρκικα οπως kilit, anahtar, isgara, cımbız, oya κλπ.

Και ομως, το ταβανι μου ξεφυγε. Τοσο απλο, και τοσο προφανες. Και δεν ειχε τυχει να το μαθω ποτε. Οχι οτι νομιζα οτι ειχε αλλη ετυμολογια, ή οτι αμφεβαλλα οτι ηταν απο τα τουρκικα. Απλα δεν το ειχα σκεφτει καν
(κι ας το κοιταζω μιση μερα)

 

[Φαροφύλακας]

Μόλις πριν λίγο συνειδητοποίησα πως μια αγαπημένη μου ταινία έχει γυριστεί σε μια αγαπημένη γειτονιά της πόλης όπου ζω (εδώ και πάνω από χρόνο). Μια γειτονιά που την επισκέπτομαι συχνά, ενίοτε απλά για να περπατήσω άσκοπα, και δει αργά το βράδυ, όταν τα πάντα κλείνουν κι ο κόσμος μαζεύει, κι οι δρόμοι που νωρίτερα σφίζαν ζωή αδειάζουν κι έχουν πάνω τους παντού κάτι από ποίηση, ακριβώς όπως η ταινία.

Από αύριο θα προσπαθήσω να βρω τα ακριβή σημεία όπου γυρίστηκαν πλάνα, να δω αν θα καταφέρω κάτι.

 

[Φαροφύλακας]

Το φαινόμενο όπου ριγέ ρούχα φαίνονται παράξενα στην οθόνη έχει όνομα και λέγεται... φαινόμενο Moiré (moiré effect)

 

[Αντέρωτας]

Με εκπληξη εμαθα οτι η λεξη check και το τσεκ, και ολα τα παραγωγα τους, με ολες τις εννοιες, προερχονται απο το σκακι, και τον ορο "σαχ" (σαχης, βασιλιας)

Βασικα ηξερα οτι στα αγγλικα ο ορος "σαχ" στο σκακι ειναι check, οπως checkmate, αλλα νομιζα οτι ηταν ασχετο με το ρημα/ουσιαστικο check (=έλεγχος), και οτι η ομοηχια αυτων των δυο ηταν συμπτωματικη. Αμ δε!

Η λεξη "σκακι" στα ελληνικα βγαινει, μεσω καποιας διαδρομης, και αυτη απο το Σαχη. Οποτε στα ελληνικα οι λεξεις Σαχης, σκακι, σαχ, τσεκαρω, τσεκ επιταγων... οοοοοοολες ειναι απο την ιδια Περσικη ριζα

 

[Αντέρωτας]

Ruck Zuck στα γερμανικα σημαινει "τσακ μπαμ" (δηλαδη αμεσως) και ειναι ο γερμανικος τιτλος του τηλεπαιχνιδιου που εισαγαγαμε ως Ρουκ Ζουκ τοτε στα μαγικα νάιντιζ.

 

[Φαροφύλακας]

(και άρα ρουκ τσουκ, πιο κοντά σε προφορά.)

 

[Έλλη Μ]

Την Σταματίνα Τσιμτσιλη την ξερω ως μια τηλεπερσονα που τελος παντων έχει κανει καριέρα με την παρουσια της ως χρυση μετριοτητα στην γενικα κακη τηλεοραση και πρωινή ζωνη. Αυτο που δεν ηξερα και εμαθα σημερα ειναι οτι εχει γραψει ενα μυθιστόρημα. Ναι, αληθεια, να, αρωγος στην συγγραφη του οποιου, απ' ο,τι δαβαζα, υπηρξε η Λενα Μαντα. Κι επεσα πανω σε μια παλια δημοσιευση του Δημοκιδη, στη lifo, που αναδημοσιευει σχολιο για το βιβλιο απο αλλον ιστοτοπο, με το οποιο πραγματικα γελασα παααααρα πολυ, ειδικα με την συμπυκνωμενη κι ευστοχη επαναδιατυπωση της περιγραφης στο οπισθοφυλλο.

 

[Αντέρωτας]

Κι εγω τωρα μολις εμαθα οτι η λεξη vibes κυκλοφορουσε ηδη απο τα νάιντιζ!

Ή τα περιοδικα τυπου 01 ηταν τοοοοοσο μπροστα.

 

[Αντέρωτας]

Σημερα βρηκα εξηγηση για την εντυπωση που ειχα οτι ακουγα το APT APT παντου και συνεχεια.

 

[Αντέρωτας]

Οταν ημουν μικρος που διαβαζα Λουκυ Λουκ ή κατι παρεμφερες, συχνα καποιος εντελως στερεοτυπικος μεξικανος χαρακτηρας ελεγε "καραμπα". Με σοκ ανακαλυψα οτι στην ουσια ελεγε βωμολοχια (η τουλαχιστον, ευφημισμο βωμολοχιας)

Αισχος! Ετσι διαφθειρουν τη νεολαια