απλώς / απλά

Δύο επιρρήματα που κυριολεκτικά χτυπιούνται ανελέητα απο τους Έλληνες. Πάμε να τα δούμε αναλυτικά ένα ένα.

Απλώς=μόνο

Απλά=με απλότητα

που χου:

-Ήρθα απλώς για να σε δώ (ήρθα μόνο για να σε δω...και όχι για να σου πλύνω/σκουπίσω/σφουγγαρίσω/μαγειρέψω τηγανητό μουσακά με τζατζίκι στα κάρβουνα κτλ) και ΟΧΙ το συχνότατο "ήρθα απλά για να σε δώ".

-Ντύθηκα απλά (ντύθηκα με απλότητα, λιτά κτλ) και ΟΧΙ "ντύθηκα απλώς" (καλά αυτό δεν ακούγεται και συχνά εκτός αν έχετε λόξυγγα).
 
Last edited by a moderator:

Ίζι

Κυρά των Σκιών
-Ντύθηκα απλά (ντύθηκα με απλότητα, λιτά κτλ) και ΟΧΙ "ντύθηκα απλώς" (καλά αυτό δεν ακούγεται και συχνά εκτός αν έχετε λόξυγγα).
Όπως και να 'χει διαφωνώ με τη διάκριση. Εφόσον το επίρρημα "απλά" έχοντας τη σημασία "μόνο" χρησιμοποιείται κατά κόρον απ' τους περισσότερους, και ακούγεται και μια χαρά, νομίζω ότι πρέπει να θεωρηθεί ολόσωστο και σύμφωνο με το γλωσσικό μας αίσθημα. Τα πράγματα είναι απλά, απλά δεν το βλέπετε :ρ
 
Όπως και να 'χει διαφωνώ με τη διάκριση.
Δεν τίθεται θέμα άποψης! :ρ

..και ακούγεται και μια χαρά, νομίζω ότι πρέπει να θεωρηθεί ολόσωστο και σύμφωνο με το γλωσσικό μας αίσθημα..
Να σου πω την αμαρτία μου και το "εξ΄απανέκαθεν" μια χαρά μου ακούγεται! :φρύδια:
 

Ίζι

Κυρά των Σκιών
Δεν τίθεται θέμα άποψης! :ρ
Αν δεν τίθεται θέμα άποψης γιατί το ποστάρεις σε ένα φόρουμ συζητήσεων; Είναι αρκετά τα επιρρήματα με κατάληξη -α και -ως όπου δεν υπάρχει εννοιολογική διάκριση (αναγκαστικά-αναγκαστικώς, αιφνίδια-αιφνιδίως κ.λπ). Γιατί όχι και απλώς-απλά;
 
Αν δεν τίθεται θέμα άποψης γιατί το ποστάρεις σε ένα φόρουμ συζητήσεων;
Σε ένα φόρουμ συζητήσεων δεν τίθονται μόνο θέματα απόψεων του στυλ "σας αρέσει το συγκεκριμένο μοντέλο κινητού"; Σε ένα forum συζητήσεων αναφέρεις και γεγονότα τεκμηριωμένα έξω απο το φάσμα των..."απόψεων" όπως λχ η φωτοσύνθεση. Θα συζητήσουμε γύρω απο τη φωτοσύνθεση (μηχανισμοί κτλ).

Δεν θα πει κανείς "εγώ διαφωνώ με τη..φωτοσύνθεση"

.....

Είναι αρκετά τα επιρρήματα με κατάληξη -α και -ως όπου δεν υπάρχει εννοιολογική διάκριση (αναγκαστικά-αναγκαστικώς, αιφνίδια-αιφνιδίως κ.λπ).
Νομίζω (νομίζω) τα επιρρήματα "αναγκαστικώς", "αιφνιδίως" κτλ είναι επιρρήματα της καθαρευούσης και όχι της δημοτικής.


Γιατί όχι και απλώς-απλά;
Γιατί έτσι λέει ο κανόνας της Νέας Ελληνικής.

Απλώς=μόνο
Απλά=με απλότητα

Και μεγάλη σημασιολογική διάκριση υπάρχει μεταξύ τους (βασικά άλλο το ένα, άλλο το άλλο), καθώς και λεπτομέρεια η οποία μας βοηθάει να "ξεχωρίζουμε" καταστάσεις στο γραπτό λόγο.
 
Last edited:

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Δεν εχω αποψη για το "απλώς/ά" αλλά Ίζι, υπάρχουν άλλα παραδείγματα οπου η αρχαϊκή και η συγχρονη μορφη του επιρρήματος έχουν εξελιχτεί διαφορετικά. Πχ. παρότι άμεσα = αμέσως, δεν λέμε "έρχομαι άμεσα" ούτε λέμε "αυτό με αφορά αμέσως".
 
παρότι άμεσα = αμέσως
Αντέρωτα θαρρώ πως είσαι λάθος και σου εξηγώ ευθύς αμέσως το γιατί:


Άμεσα=Απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση προσώπου ή πράγματος π.χ Αγοράζουμε τα προϊόντα μας άμεσα απο τους παραγωγούς.

Αμέσως=Χωρίς μεσολάβηση χρονικού διαστήματος (χωρίς χρονοτριβή δηλαδή) π.χ Θα έρθω αμέσως να σε πάρω απο τη σχολή.


Παρατηρείς λοιπόν και εσύ πως το πρώτο επίρρημα κάνει λόγο για πρόσωπα και πράγματα, ενώ το δεύτερο αναφέρεται σε χρονική διάσταση.


Έτσι όσο αφορά τα παραδείγματα που έδωσες πριν:

δεν λέμε "έρχομαι άμεσα" ούτε λέμε "αυτό με αφορά αμέσως".
Δεν λέμε "έρχομαι άμεσα" ή "με αφορά αμέσως" όχι γιατί δεν είναι "εύηχα", αλλά γιατί σύμφωνα με τους παραπάνω ορισμούς, απλώς δεν ταιριάζουν.


Όταν λες σε κάποιον "έρχομαι αμέσως" εννοείς "έρχομαι χωρίς χρονοτριβή" (χρονική διάσταση)

Όταν λες "αυτό με αφορά άμεσα" εννοείς ότι σε απασχολεί απευθείας χωρίς να "βάλεις" άλλο πρόσωπο να κάνει τη δουλειά σου.
 
Last edited:

Ίζι

Κυρά των Σκιών
Δεν εχω αποψη για το "απλώς/ά" αλλά Ίζι, υπάρχουν άλλα παραδείγματα οπου η αρχαϊκή και η συγχρονη μορφη του επιρρήματος έχουν εξελιχτεί διαφορετικά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ισχύει για όλα (π.χ. προσφάτως / πρόσφατα). Κατά τον ίδιο τρόπο έχουμε απλώς / απλά. Δεν καταλαβαίνω γιατί το συζητάμε. Το χρησιμοποιούν (σχεδόν) οι πάντες. Τι κι αν κάνει διάκριση ένα βιβλίο γραμματικής; Γίνεται να σταματήσουν όλοι να το λένε "λάθος";
 
Last edited:
Πάμε ξανά.

@Ιζι

Μας λες για πανομοιότυπες λέξεις όπως πρόσφατα/ως κτλ και προβάλλεις την ένσταση γιατί να μην ισχύει και στο απλά/ως.

Για αρχή απαντάω: Το αμέσως τελευταίο μου ποστ, το διάβασες; Το άμεσα και αμέσως έδειξα ότι έχουν διαφορετική σημασία. Ή δεν το είδες ή (το πιθανότερο) δεν σε ενδιαφέρουν οι "διακρίσεις" των βιβλιων γραμματικής. (αλήθεια αν δεν μας ενδιαφέρουν τι λένε τα βιβλία γραμματικής, τι λόγο ύπαρξης έχει το συγκεκριμένο νήμα περι "λαθών" στη χρήση της γλώσσας; )


Αυτό δεν σημαίνει ότι ισχύει για όλα
:χμχμ:

Ποιός και πότε είπε πως όλα ισχύουν για όλα;

Κάποια επιρρήματα φαίνεται πως είναι το ίδιο όπως το προσφάτως/πρόσφατα. Και αυτό όχι γιατί το λεω εγώ, αλλά γιατί το διάβασα απο γλωσσολόγους πως έτσι είναι! Συγκεκριμένα για τα συγκεκριμένα επιρρήματα, ο Μπαμπινιώτης αναφέρει πως είναι μεταγενέστερα επιρρήματα. Εν αντιθέση με ένα προηγούμενο παράδειγμά σου το αιφνίδια-αιφνιδίως είναι μεν επίθετο στη δημοτική (αιφνίδιος-α-ο) αλλά επίρρημα στην Αρχαία. Όπως φαίνεται λοιπόν δεν είναι μεταγενέστερο επίρρημα όπως το προηγούμενο. (Άλλη μια "διάκριση" πέρα απο την εννοιολογική/σημασιολογική).


//Μερικά επιρρήματα έχουν μεν το ίδιο "αντικείμενο" αλλά διαφορετική εν τέλη σημασία. Το Απλά/ως έχουν ως "αντικείμενο" την απλότητα αλλά διαφορετική εν τέλη σημασία. Το άμεσα/ως έχουν ως "αντικείμενο" την ταχύτητα με διαφορετική όμως (όπως απέδειξα και πριν) σημασία. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν γίνεται και με άλλα επιρρήματα ούτε και σημαίνει πως γίνεται με άλλα επιρρήματα! Μέχρι στιγμής δείξαμε πως κάποια επιρρήματα σημαίνουν το ίδιο, κάποια δε, έχουν διαφορετική σημασία. Η γλώσσα μας είναι πολύ περίπλοκη για να αντιμετωπίζεται τόσο μονοδιάστατα.



Τέλος θα μου επιτρέψεις να κάνω μια σούμα για να διεκρινίσω καθαρότερα τον τίτλο του θέματος με την ελπίδα πως κάποιοι θα το τηρούν για μια καλύτερη χρήση της γλώσσας μας.


Είναι αρκετά τα επιρρήματα με κατάληξη -α και -ως όπου δεν υπάρχει εννοιολογική διάκριση...Γιατί όχι και απλώς-απλά;
Κατά τον ίδιο τρόπο έχουμε απλώς / απλά.



Δεν καταλαβαίνω γιατί το συζητάμε.
-Δεν περιγράφω άλλο (Χειλάκης-Euro 2004)
 
Last edited:
-Αδιάκριτα=χωρίς διακριτικότητα, ευγένεια. Αδιακρίτως=χωρίς εξαίρεση

Την κοίταζε αδιάκριτα. Μας έδωσαν τις ίδιες ευκαιρίες αδιακρίτως φύλου


-Έκτακτα=θαυμάσια. Εκτάκτως=Ξαφνικά

Περάσαμε έκτακτα στην εκδήλωση. Αναχώρησε εκτάκτως στο εξωτερικό.


-Ιδιαίτερα=κυρίως. Ιδιαιτέρως=με μυστικότητα

Όλοι ήταν ευχαριστημένοι, ιδιαίτερα ο Κώστας. Με φώναξε να μου μιλησει ιδιαιτέρως.


-Τέλεια=υπέροχα, πολύ ωραία. Τελείως=εντελώς

Στις διακοπές περάσαμε τέλεια. Με αγνόησε τελείως αν και εγώ τον χαιρέτησα.


-Ευχάριστα=ωραία. Ευχαρίστως=με προθυμία, με ευχαρίστηση.

Περάσαμε πολύ ευχάριστα στην εκδήλωση. Πολύ ευχαρίστως να μεταφέρω το μήνυμά σας.



Τα άνωθεν ήταν επιρρήματα και στις δύο μορφές (όπως στα προηγούμενα παραδείγματα που κάναμε λόγο). Υπάρχουν όμως λέξεις που στη μια μορφή είναι επιρρήματα και στην άλλη επίθετα. Αυτονόητο να πω πως και εδώ παρατηρείται διαφορετική σημασιολογική έννοια.

Μερικά απο αυτά είναι τα εξής:

ακριβώς-ακριβά
ενδεχομένως-ενδεχόμενα
επομένως-επόμενα
κοινώς-κοινά
κυρίως-κύρια
προηγουμένως-προηγούμενα
πιθανώς-πιθανά
 
Last edited:

Ίζι

Κυρά των Σκιών
Διαβάζοντας το προηγούμενο μήνυμά σου προς εμένα Κολυμβητή, νιώθω σαν να χάνεις λίγο την υπομονή σου – διόρθωσέ με αν κάνω λάθος. Εδώ, όμως, δεν κάνουμε μάθημα, ούτε είμαστε όλοι υποχρεωμένοι να συμφωνήσουμε με αυτά που λες, ακόμα κι αν έχεις χίλια δίκια και ατράνταχτα επιχειρήματα. Δεν χρειάζεται να νευριάσουμε κιόλας για το «απλώς / απλά» (άλλη όρεξη δεν είχαμε ;) ).

Όπως επιβεβαιώνεται από τους συνδέσμους που παρέθεσε ο Κόρτο, τίθεται και παρατίθεται θέμα άποψης. Κρατάω αυτό:

Είναι πλέον καιρός τα λεξικά της Νέας Ελληνικής να καταγράψουν όλες τις σημασίες και τις χρήσεις του επιρρηματικού τύπου απλά. Συγκεκριμένα, ένα νεοελληνικό λεξικό θα πρέπει να πληροφορεί: πρώτον, ότι το επίρρημα απλά τα τελευταία χρόνια δηλώνει όχι μόνο τη σημασία «με απλό τρόπο», αλλά και τη σημασία «μόνο»· δεύτερον, ότι το απλά δεν χρησιμοποιείται μόνο ως επίρρημα με τις δύο σημασίες που προαναφέρθηκαν, «με απλό τρόπο» και «μόνο», αλλά και ως σύνδεσμος, με τη σημασία «μόνο (που)». Η διαδικτυακή έρευνα μάλιστα του απλά επαληθεύει κάτι που είναι γνωστό από την κοινή πείρα, ότι δηλ. ο συγκεκριμένος επιρρηματικός τύπος χρησιμοποιείται κατά κόρον με τη σημασία «μόνο (που)». Είναι τόσο συχνή και γνωστή η συγκεκριμένη χρήση του απλά, ώστε δεν είναι καν αναγκαία η έρευνα σε σώματα γλωσσικού υλικού, προκειμένου να αποδειχθεί. Με αυτή τη σημασία ακούμε το απλά καθημερινά, ώστε δεν είναι δυνατόν αυτή να αποσιωπηθεί από έναν σύγχρονο λεξικογράφο. Η μη καταγραφή του απλά ως «μόνο (που)» αντιστρατεύεται την περιγραφική μέθοδο προσέγγισης των γλωσσικών φαινομένων, την οποία πρέπει να ακολουθεί και ο λεξικογράφος, και μπορεί να θεωρηθεί ρυθμιστική.

Στο λήμμα απλά, είτε πρόκειται για βασικό λήμμα είτε για υπολήμμα, δηλ. λήμμα υποταγμένο στο απλός -ή -ό, μπορούν να καταγραφούν οι εξής σημασίες και χρήσεις, μαζί με παραδείγματα παρόμοια με τα κατωτέρω:

–πρώτον, «με απλό τρόπο»: Ντύνεται απλά, αλλά με γούστο. Λύσαμε την παρεξήγηση έτσι απλά, χωρίς πολλά λόγια·

–δεύτερον, «μόνο»: Ακούω απλά, χωρίς να σχολιάζω. Είμαι όχι απλά ικανοποιημένος, αλλά ενθουσιασμένος·

–τρίτον (ως σύνδεσμος), «μόνο (που), όμως, αλλά»: Θα ερχόμουν, απλά κάτι μου έτυχε. Δεν ξέχασα να σου τηλεφωνήσω, απλά δεν πρόλαβα.
Η λεξικογραφική αντιμετώπιση των επιρρημάτων απλά-απλώς, έκτακτα-εκτάκτως κτλ. θα πρέπει να βασιστεί στη διαμορφωμένη σήμερα γλωσσική πραγματικότητα. Η πραγματική χρήση των επιρρηματικών αυτών τύπων στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα είναι ανάγκη να αποτυπωθεί και στα νεοελληνικά λεξικά. Χρειάζεται να καταγραφεί εντός λήμματος, χωρίς επικριτικά σχόλια, και ως εκ τούτου να νομιμοποιηθεί κατά κάποιον τρόπο, η χρήση του απλά αντί του απλώς.
Κολυμβητή, προσπαθώ να σου πω ότι δίνεις έναν αγώνα μάταιο και μάλλον ανούσιο. Το 95% τουλάχιστον των ομιλητών χρησιμοποιεί το επίρρημα και με τη σημασία «μόνο». Δεν είναι όλοι αμόρφωτοι και/ή αδαείς. Αν μια λέξη χρησιμοποιείται «λάθος» απ’ όλο τον κόσμο, τότε είναι ο ορισμός της στα βιβλία που πρέπει να αλλάξει, όχι ο τρόπος που χρησιμοποιείται.
 
Σκέψεις απλώς απλά απλές

Απλώς άπλωσα απαλά
τις απλές μου σκέψεις στα σχοινιά
απλά για να στεγνώσουν,

στο άπλετο φως μιας πανσελήνου,
που λικνιζόταν ηδονικά
εν μέσω απλανών αστέρων,
μιας νυχτιάς που φωσφόριζε
απ' τις ερωτικές αναθυμιάσεις
μιας αψεγάδιαστης επιδερμίδας
που φεγγοβολούσε στα ίχνη
των απαλών βηματισμών
ενός γυμνού κορμιού
μιας απλησίαστης ουτοπίας,
αναδυόμενης αιφνιδίως
στις ταράτσες των ονείρων μου,

απλώς για να τις στερεοποιήσει ασφαλώς
από τα παιχνιδίσματα του ανέμου
αιχμαλωτίζοντας τες,
με απλά πολύχρωμα μανταλάκια!

Χ.Κ.
 
Σκέψεις απλώς απλά απλές

Απλώς άπλωσα απαλά
τις απλές μου σκέψεις στα σχοινιά
απλά για να στεγνώσουν,

στο άπλετο φως μιας πανσελήνου,
που λικνιζόταν ηδονικά
εν μέσω απλανών αστέρων,
μιας νυχτιάς που φωσφόριζε
απ' τις ερωτικές αναθυμιάσεις
μιας αψεγάδιαστης επιδερμίδας
που φεγγοβολούσε στα ίχνη
των απαλών βηματισμών
ενός γυμνού κορμιού
μιας απλησίαστης ουτοπίας,
αναδυόμενης αιφνιδίως
στις ταράτσες των ονείρων μου,

απλώς για να τις στερεοποιήσει ασφαλώς
από τα παιχνιδίσματα του ανέμου
αιχμαλωτίζοντας τες,
με απλά πολύχρωμα μανταλάκια!

Χ.Κ.
απλά καταπληκτικό μέσα στην απλάνιστη απλότητα του :)
 
..τίθεται και παρατίθεται θέμα άποψης.
Yπάρχουν άνθρωποι (μιλάω για επιστήμονες τώρα ε) που αμφισβητούν την βαρύτητα (ναι τη γνωστή βαρύτητα που ξέρεις). Οπότε αν αρχίσουμε να μιλάμε για...αμφισβητήσεις...



Το 95% τουλάχιστον των ομιλητών χρησιμοποιεί το επίρρημα και με τη σημασία «μόνο». Δεν είναι όλοι αμόρφωτοι και/ή αδαείς.
Εντάξει είναι το μοναδικό "επιχείρημα" που εκφράζεις στα τελευταία ποστ σου.


//Αφού λοιπόν θες να μιλήσουμε για στατιστική (αυθαίρετη στατιστική για την ακρίβεια), ας εκφράσω και εγώ τα δεδομένα μου (και όχι δεν κάνω αγώνα όπως λες, ούτε ιδρώνω).

Το 99% των ομιλητών (γραπτώς και προφορικώς) χρησιμοποιεί τη λέξη "χρονών". Χρησιμοποιείται κατα κόρον απο φιλολόγους, μορφωμένους θετικών επιστημών, απλούς λαϊκούς ανθρώπους. Φυσικά όποιος ξέρει να κλίνει το "οι χρόνοι" (βλ. γραμματική δημοτικού) ξέρει ότι στην γενική δεν πάει "των χρονών" (βασικά είναι αστείο μόνο και να το πεις)...Το 99% το χρησιμοποιεί...


Για να εκφράσω τώρα και μια δική μου (κατα μεγάλο ποσοστό χαζή) γνώμη, το "απλά" νομίζω καθιερώθηκε πιο εύκολα στα αυτιά του λαού γιατί είναι μια "καθαρα" δημοτική λέξη εν αντιθέση με το "απλώς" που θυμίζει και φέρνει ολίγον τι σε καθαρεύουσα. Δεν θέλει και πολύ ο απλός λαός βλέπεις...(βλ. τι είπαμε πριν: "ονομαστική: οι χρόνοι, γενική: των...χρονών!)



EDIT: Μια φίλη μου καθηγήτρια κάποτε μου είχε πει πως οι μαθητές της τα μηνύματα (στο χαρτί) που ανταλλάσουν μεταξύ τους, είναι γραμμένα με..greeklish! Φυσικά μια βόλτα απο τσατ και διάφορα fora καθώς και χιλιάδες καθημερινά sms, θα μας πείσει για αυτή την νέα μας "εθνική γλώσσα".

Τρέμω στην ιδέα όταν στο (όχι μακρινό θαρρώ) μέλλον, το 95% των Ελλήνων θα γράφει με greeklish και θα θεωρείται δεδομένη η χρήση τους επειδή έτσι θα γράφουν "όλοι"...
 
Last edited:

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Θα ήθελα να πέσουν λίγο οι τόνοι και όλοι μας ας υποθέσουμε καλή πίστη από το συνομιλητή μας. Είναι πολυ ευκολο μεσα απο διαφωνιες να ξεκινησουν προσωπικοι χαρακτηρισμοι κλπ.

Εδω λοιπον θα ηθελα να θιξω το θεμα της παραγωγικοτητας. Εχω διαβασει στη γλωσσολογία για μόρια, προθέσεις, καταλήξεις κλπ. τα οποία αλλάζουν την εννοια της λέξης. Αλλες φορές η αλλαγή είναι ομαλή και συνεπής (οπότε μιλάμε για παραγωγικό μόρια), άλλες φορές τα μόρια αλλάζουν τη έννοια με απρόβλεπτο τρόπο, οπότε πρέπει οι παράγωγες λέξεις να μαθευτούν ή να κοιτάξουμε λεξικό.

  • Στα Αγγλικά παραγωγική κατάληξη είναι η -er. Ξέρεις οτι singer είναι αυτός που sings, hunter αυτός που hunts, runner αυτός που runs. Ξέρεις το ρήμα και καταλαβαίνεις το νόημα του ουσιαστικού χωρίς να κοιτάξεις λεξικό.
  • Στα Αγγλικά πάλι, μη παραγωγική κατάληξη είναι η -ment. Replacement είναι αυτό που έχεις για να replace κάτι άλλο. Government όμως δεν είναι αυτό που έχεις για να κυβερνήσεις κάτι άλλο, είναι το σώμα που κυβερνάει. Αντίστοιχα, replacement δεν είναι το σώμα που κάνει αντικαταστάσεις. Αντιστοίχως το judgment δεν περιγράφει ούτε αντικείμενο που δικάζεται, ούτε σώμα που δικάζει, αλλά γενικώς την έννοια της δίκης. Οπότε όταν έχουμε άγνωστη λέξη σε -ment, δεν μπορούμε να την προβλέψουμε από το ρήμα, πρέπει να τη μάθουμε.
Απο την παραπάνω συζήτηση γίνεται σαφές οτι η αντικατάσταση του αρχαϊκού -ώς από το σύγχρονο -ά δεν είναι 100% παραγωγική. Είναι σε μεγάλο βαθμό, αλλά είναι και απρόβλεπτη και κάθε λέξη χρησιμοποιείται κατά περίσταση.

Αυτό βέβαια δεν ξέρω αν σημαίνει οτι οι καταχρηστικές χρήσεις είναι απαραίτητα λάθος, ή αν μιλάμε για απόπειρα της γλώσσας να εξομαλύνει αυτές τις ιδιοτροπίες.

Πάντως δε συμφωνώ με τη σύγκριση με τα greeklish (για τα οποια εχουμε ηδη ξεχωριστα νηματα αν θες να εκφρασεις τις αποψεις σου). Η γραμματική και η γραφή είναι δύο διαφορετικά πράγματα και αλλάζουν για διαφορετικούς λόγους. Τα greeklish σε χαρτάκι είναι μόδα και καλλιτεχνική άποψη, όπως είναι τα graffiti. Τα παιδιά μπορεί να γράφουν greeklish στο χαρτί αλλά στην πραγματική τους ζωή θα γράφουν πάντα με ελληνικά.
Ή περιμένεις όταν μπουν στο Πανεπιστήμιο ο καθηγητής να τους πει "Δεν πειράζει που γράψατε εργασία στα greeklish, κι εγώ όταν ήμουν μικρός έγραφα greeklish στο χαρτάκι, οπότε θα τη δεχτώ";;


(Στατιστικά πάντως εγώ παρατηρώ όλο και περισσότερα παιδιά να γράφουν ελληνικα στο ίντερνετ, ακόμα και τα ονοματεπώνυμά τους στο facebook.)
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Καταρχήν να σημειώσουμε τρία πράγματα που είναι στοιχειώδη πριν πιαστούμε να μιλάμε για τα στενότερα τεχνικά.

α) Η γραμματική (όπως και το λεξικό και το συντακτικό) παρακολουθεί και περιγράφει την γλώσσα. Δεν φτιάχνει κανόνες στους οποίους η γλώσσα πρέπει να ενταχθεί ή να υποταχθεί αλλά φτιάχνει κανόνες που μας λένε πώς λειτουργεί η γλώσσα. Έτσι, εάν η γλώσσα λέει "σαν" καί για να παρομοιώσει αλλά καί για να καταδείξει ιδιότητα, τότε η γραμματική και το λεξικό θα πρέπει να μας το περιγράψουν αυτό το πράγμα και όχι π.χ. να φτιάξουν έναν κανόνα που δεν ισχύει στον οποίο εμείς θα πρέπει να παλεύουμε να προσαρμοστούμε, κόντρα στο γλωσσικό μας αίσθημα.

β) Η γλώσσα αλλάζει συνεχώς. Όχι μόνο τα Ελληνικά αλλά κάθε ζωντανή γλώσσα. Κάθε νέα αλλαγή στην αρχή ακούγεται σαν λάθος που όμως με τον καιρό εξαπλώνεται όλο και περισσότερο μέχρι να φτάσει να αποτελεί το νέο σωστό. Έτσι για παράδειγμα κάπου, κάποτε ξεκίνησαν να λένε "είμαι" αντί για "ειμί". Στην αρχή προφανώς κι ήταν "λάθος" μέχρι που εξαπλώθηκε κι έγινε το νέο σωστό. Ή, για να έρθω πιο κοντά μέσ' στον χρόνο, κάποτε το σωστό ήταν να πεις π.χ. "τα ονόματά των" και κάποια στιγμή άρχισε να γίνεται χρήση της αντωνυμίας "τους" : "τα ονόματά τους", πράγμα που στην αρχή θα ήταν λάθος και για το οποίο κάποιοι σίγουρα θα διαμαρτύρονταν έντονα, αλλά η γλώσσα που είναι ζωντανή κι έχει τις δικές της ατίθασες δυναμικές, το έφερε να είναι το νέο και μόνο σωστό σήμερα.

γ) Μια γραμματική ή ένα λεξικό δεν είναι θεόπνευστα ευαγγέλια. Άνθρωποι τα γράψανε, με τις απόψεις και τις πεποιθήσεις τους ο καθένας κι εξού σε μικρά σημεία υπάρχει ασυμφωνία ανάμεσα σε λεξικά και γραμματικές.

~~~~~~~

Οπότε:

και κατά το α), εάν κάποια γραμματική επιμένει να λέει πως το σαν είναι μόνο για παρομοιώσεις, ενώ στην γλώσσα αυτό δεν συμβαίνει, κάποια στιγμή θα πρέπει ο επιστήμονας, απλά κι αναπόφευκτα, να αναθεωρήσει και να μας περιγράψει την γλώσσα ακόμα καλύτερα.

Κατά το β), εάν το σήμερα ξεκινά να χάνεται κάποιες φορές η διάκριση ανάμεσα στα απλώς και απλά, ενδέχεται να είναι επειδή αυτά τα δύο αρχίζουν να ταυτίζονται —πράγμα λογικό αφού είναι δυο διαφορετικοί επιρρηματικοί τύποι της ίδιας λέξης— κι ίσως αύριο πάψει να υπάρχει αναμεταξύ τους η όποια διάκριση.

Για την ώρα η διάκριση φαίνεται αλλού να υπάρχει αλλά και πολλές φορές να χάνεται.

Προσωπικά δεν με απασχολεί στον λόγο, μιλάω όπως μου βγαίνει φυσικά. Για παράδειγμα στην παρακάτω πρόταση θα τα χρησιμοποιούσα καί τα δύο αδιάκριτα: "Θέλω απλά/απλώς να σου πω πως ...."

Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, η ίδια η γλώσσα έχει διαλέξει μόνο το ένα κι έτσι όλοι θα πούμε, και μαζί κι εγώ: "Να ντυθείς απλά" και όχι φυσικά "Να ντυθείς, απλώς" που δεν θα το έλεγε κανείς μας. Εδώ όμως, εάν προσέξετε, είναι μάλλον η θέση του επιρρήματος που επηρεάζει και την σημασία του κι έτσι κάποιος θα μπορούσε να πει "Θέλω απλά/απλώς να ντυθείς" εννοώντας ένα και το αυτό: θέλω μόνο να ντυθείς. Εγώ το κάνω σίγουρα. Εάν το κάνουμε οι περισσότεροι είναι καιρός για τα λεξικά να αναθεωρήσουν. Κι αν δεν το κάνουν σήμερα, σε μερικές δεκαετίες θα το κάνουν σίγουρα. :ναι:


Στέκομαι σε μια παρανόηση που την βλέπω συχνά, πως δηλ. το "απλά" είναι επίθετο.

Υπάρχει, βέβαια, τύπος "απλά" που είναι επίθετο (πληθυντικός στο ουδέτερο: απλά πράγματα) όμως από εκεί και πέρα, υπάρχει και το επίρρημα "απλά", κανονικότατο επίρρημα το οποίο καταγράφεται κανονικά και από τα λεξικά και τις γραμματικές. Πρόκειται για διαφορετικές λέξεις όπως π.χ. το "βοήθησε" το οποίο είναι καί προστακτική αορίστου β΄ πρόσωπο αλλά καί οριστική αορίστου γ΄πρόσωπο.

Όμορφο και καθαρό επίρρημα το "απλά", λοιπόν, όπως σημειώνεται και από τους γλωσσολόγους, και όχι "υβρίδιο" ή "παράνομο" ή οτιδήποτε άλλο άσχημο,.


~~~~~~~~

Συμφωνώ με τον Αντέρωτα πως το παράδειγμα με τα γκρίκλις δεν είναι τόσο πετυχημένο (αφού η γραφή αποτελεί σύμβαση για την αποτύπωση της γλώσσας ενώ το νόημα των λέξεων οργανικό στοιχείο της).
 
Top