Quintus Horatius Flaccus

[Μήτις]

Tu ne quaesieris, scire nefas, quem mihi, quem tibi
finem di dederint, Leuconoe, nec Babylonios

temptaris numeros. ut melius, quidquid erit, pati.
seu pluris hiemes seu tribuit, Iuppiter ultimam,

quae nunc oppositis debilitat pumicibus mare
Tyrrhenum: sapias, vina liques et spatio brevi

spem longam reseces. dum loquimur, fugerit invida
aetas: carpe diem, quam minimum credula postero.
Carm.I 11

Eσύ μη ρωτάς, είναι αθέμιτο να ξέρεις ποιο για μένα, ποιο για σένα
τέλος έδωσαν οι θεοί, ω Λευκονόη, ούτε τους Βαβυλωνιακούς

αριθμούς να δοκιμάζεις, πόσο καλύτερο είναι ό,τι είναι να συμβεί να υπομένεις,
Είτε περισσότερους χειμώνες έδωσε ο Δίας, είτε αυτόν τον στερνό

που τώρα στα ενάντια βράχια σπάει η θάλασσα της
Τυρρηνίας: φρονιμη ως είσαι,να στραγγίζεις το κρασί και σε λίγο χώρο

να περιορίζεις τη μακριά σου ελπίδα.Όσο μιλάμε θα έχει φύγει ο φθονερός
χρόνος: Άδραξε τη μέρα, όσο το δυνατό λιγότερο εμπιστεύσου το αύριο

Είναι η ωδή που έκανε γνωστό το ρητό Carpe diem και μια από τις αγαπημένες μου.
Τη διαβάζω και νομίζω πως νιώθω όντως το χρόνο να κυλά και να φεύγει..

Μετάφραση: Μήτις ©

 

[Φαροφύλακας]

Και πολύ στρωτή η μετάφραση!

Δική σου να υποθέσω; ( αν ναι, γιατί δεν το σημειώνεις εκεί πέρα; )
(λεπτομέρεια: εκείνο το ότι μάλλον είναι ό,τι, έτσι; )

Τί να 'ναι τάχα οι Βαβυλωνιακοί αριθμοί; Κάποιοι τυχεροί αριθμοί; κάποιο λαχείο; Με παραπέμπει τόσο έντονα στο "Λαχείο τής Βαβυλώνας" τού Μπόρχες.

 

[Μήτις]

ναι, δική μου! έχω διαβάζει αρκετές και πιο ποιητικές αλλά εμένα μου αρεσει να μην αλλάζω τη σειρά των λέξεων. Βέβαια ο Οράτιος είχε να νοιαστεί και για το μέτρο, γι'αυτό οι λέξεις είναι σκόρπιες.
Το ότι εννοείται πως είναι ό,τι ,ήμουν απρόσεκτη!
Όσο για τους Βαβυλωνιακούς αριθμούς, είχα διαβάσει πως πρόκειται για αστρολογικούς υπολογισμούς των Βαβυλώνιων μελετητών που συσχέτιζαν τα άστρα με το μέλλον και τη ζωή του ανθρώπου. Δεν είναι σύγχρονο το φαινόμενο απ'ότι φαίνεται!

 

[Αμοντιλιάδο]

Χωρίς να ξέρω γρι λατινικά, η μετάφρασή σου είναι ωραία και θαυμάζω όσους το κάνουν αυτό!Ισως κάποτε να το επιχειρήσω κι εγώ!

 

[Αντέρωτας]

Τη διαβάζω και νομίζω πως νιώθω όντως το χρόνο να κυλά και να φεύγει..

Μη τη διαβαζεις τοτε!!!

 

[Φαροφύλακας]

(άλλαξα το ό,τι και πρόσθεσα ένα κοπιράιτ )

 

[Μήτις]

Μη τη διαβαζεις τοτε!!!

προτιμώ να τη διαβάζω για να μη ξεχνώ τις συμβουλές του Οράτιου)) (αν και δεν το καταφέρνω πάντα!)

 

[Φένια]

Μήτις, σε θαυμάζω! Είναι υπέροχο, και αισθάνομαι μειονεκτικά που δεν ξέρω λέξη Λατινικά (ήμουν στο πρακτικό).
Δεν έχω διαβάσει Οράτιο, ούτε Βιργίλιο. Μόνο λίγο Κικέρωνα- σε μέτριες μεταφράσεις.

 

[Μήτις]

^ και δε ξέρεις πόσο εκνευρίζομαι όταν ακούω να την αποκαλούν νεκρή γλώσσα, χωρίς ενδιαφέρον. Η λατινική γραμματεία έχει μεγάλο πλούτο και ποικιλία...
Μια ακόμα από τις αγαπημένες μου ωδές (λίγο μεγαλύτερη αυτή τη φορά!)) )



Sic te diva potens Cypri,
sic fratres Helenae, lucida sidera,
ventorumque regat pater
obstrictis aliis praeter Iapyga,


navis, quae tibi creditum
debes Vergilium: finibus Atticis
reddas incolumem precor
et serves animae dimidium meae.


illi robur et aes triplex
circa pectus erat, qui fragilem truci
conmisit pelago ratem
primus, nec timuit praecipitem Africum


decertantem Aquilonibus
nec tristis Hyadas nec rabiem Noti,
quo non arbiter Hadriae
maior, tollere seu ponere volt freta.


quem mortis timuit gradum
qui siccis oculis monstra natantia,
qui vidit mare turbidum et
infamis scopulos Acroceraunia?


nequiquam deus abscidit
prudens oceano dissociabili
terras, si tamen inpiae
non tangenda rates transiliunt vada.

audax omnia perpeti
gens humana ruit per vetitum nefas,
audax Iapeti genus
ignem fraude mala gentibus intulit.

post ignem aetheria domo
subductum macies et nova febrium
terris incubuit cohors
semotique prius tarda necessitas

leti corripuit gradum.
expertus vacuum Daedalus aera
pinnis non homini datis;
perrupit Acheronta Herculeus labor.

nil mortalibus ardui est:
caelum ipsum petimus stultitia neque
per nostrum patimur scelus
iracunda Iovem ponere fulmina.
Carm.I 3

Μακάρι η θεά, η κυρία της Κύπρου
μακάρι τα αδέλφια της Ελένης,τα φωτεινά αστέρια
και των ανέμων ο πατέρας να σε κυβερνά
δένοντάς τους όλους εκτός από τον Ιάπυγα,

πλοίο, που μού οφείλεις
τον Βιργίλιο που σου εμπιστεύτηκα: στα όρια της Αττικής
να τον επιστρέψεις σώο προσεύχομαι
και να προφυλάξεις της ψυχής μου το μισό.

Εκείνος δύναμη και τριπλό χαλκό
έχει γύρω από την καρδιά,αυτός που το εύθραυστο πλοίο
στο μανιασμένο πέλαγος εμπιστεύτηκε
πρώτος, ούτε φοβήθηκε τον ορμητικό Αφρικανικό άνεμο

που πολεμά τους Βοριάδες
ούτε τις λυπημένες Υάδες ούτε τη μανία του Νοτιά
από τον οποίο κριτής στην Αδριατική
μεγαλύτερος δεν υπάρχει,είτε θέλει να υψώνει ή να ηρεμεί τα κύματα.

Ποιό του θανάτου φοβήθηκε βήμα,
αυτός που με στεγνά τα μάτια είδε τέρατα να κολυμπούν
που είδε τη θάλασσα μανιασμένη και
τους κακόφημους βράχους , τ' Ακροκεραύνια;

Μάταια ο θεός ο σοφός χώρισε
τον ωκεανό βάζοντας ανάμεσα
τις στεριές,αφού ασεβή
πλοία υπερπηδούν πελάγη που δεν έπρεπε να αγγίξουν.

Τολμηρό είναι,όλα να τα γνωρίσει
το ανθρώπινο γένος, ορμά στο απαγορευμένο ανόσιο
Τολμηρός ο γιος του Ιαπετού
τη φωτιά με απάτη κακή έφερε στους ανθρώπους

Aπό τότε που η φωτιά από το παλάτι του ουρανού
κλάπηκε,μαρασμός και καινούριες πυρετων
στη γη εμφανίστηκαν κοορτές
και η μέχρι τότε αργή ανάγκη του απόμακρου

θανάτου, το βήμα ανοίγει.
Δοκίμασε ο Δαίδαλος τον κενό αέρα
με φτερά που στους ανθρώπους δε δόθηκαν
συνέτριψε τον Αχέροντα του Ηρακλή ο μόχθος

τίποτα δεν είναι ανηφορικό για τους θνητούς
τον ουρανό τον ίδιο ζητούμε με την ανοησία μας και δεν
αφήνουμε με το έγκλημά μας
τις οργισμένες αστραπές να βάλει στην άκρη ο Δίας.

Μετάφραση: Μήτις ©

 

[Μιχαλιος]

Και εγώ γρι δεν ξέρω αλλά φαίνεται ότι έχεις κάνει σπουδαία δουλειά.

 

[Μήτις]

Quis multa gracilis te puer in rosa
perfusus liquidis urget odoribus
grato, Pyrrha, sub antro?
cui flavam religas comam

simplex munditiis? heu quotiens fidem
mutatosque deos flebit et aspera
nigris aequora ventis
emirabitur insolens,

qui nunc te fruitur credulus aurea,
qui semper vacuam, semper amabilem
sperat, nescius aurae
fallacis miseri quibus

intemptata nites: me tabula sacer
votiva paries indicat uvida
suspendisse potenti
vestimenta maris deo.
Carm.I 5

Ποιός τρυφερός νεαρός μέσα σε πολλά ρόδα
λουσμένος με υγρά αρώματε σε αγκαλιάζει
στην ευχάριστη σπηλιά σου Πυρρά;
Για ποιόν τα ξανθά δένεις μαλλιά

απλή με τα στολίδια; Αλίμονο πόσες φορές για την πίστη
και για τους θεούς που έχουν μεταβληθεί θα κλάψει και τα άγρια
πέλαγα με τους μαύρους ανέμους
θα θαυμάσει ασυνήθιστος,

αυτός που τώρα εύπιστος εσένα χαίρεται τη χρυσή,
αυτός που πάντα απαλλαγμένη, πάντα αγαπημένη
ελπίζει πως θα είσαι, αφού δε γνωρίζει την αύρα σου
την απατηλή. Δυστυχισμένοι αυτοί

για τους οποίους λάμπεις αδοκίμαστη. Εμένα με πινακίδα αφιερωματική
δείχνει ο ιερός τοίχος τα βρεγμένα
να κρεμάω ρούχα για χάρη του δυνατού
θεού της θάλασσας.


Μετάφραση: Μήτις ©

 

[Πολυξενη]

κι εγώ μόνο μεταφράσεις έχω διαβάσει:
η δική σου είναι απολαυστική

 

[Αντέρωτας]

^ και δε ξέρεις πόσο εκνευρίζομαι όταν ακούω να την αποκαλούν νεκρή γλώσσα, χωρίς ενδιαφέρον. Η λατινική γραμματεία έχει μεγάλο πλούτο και ποικιλία...

Ο όρος 'νεκρή γλώσσα' είναι ιστορικός/δημογραφικός και αναφέρεται στη γλώσσα που δεν μαθαίνεται ως μητρική απο τις ζώσες γενιές.

Δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον πλούτο, τη γραμματεία και τη σημαντικότητά της ;)

Όταν σου λένε οτι δεν έχει ενδιαφέρον, προφανώς εννοούν οτι δε θα σε οφελήσει ταξιδιωτικά ή επαγγελματικά (εκτός αν είσαι φιλόλογος )

 

[Κλασικιστής]

Και πολύ στρωτή η μετάφραση!

Τί να 'ναι τάχα οι Βαβυλωνιακοί αριθμοί; Κάποιοι τυχεροί αριθμοί; κάποιο λαχείο; Με παραπέμπει τόσο έντονα στο "Λαχείο τής Βαβυλώνας" τού Μπόρχες.

Είναι ειδικοί γενεθλιακοί πίνακες με τους οποίους οι Χαλδαίοι αστρολόγοι καθόριζαν το ωροσκόπιο, με βάση τις τροχιές των άστρων και τη θέση των αστερισμών στον ουρανό κατά τη μέρα της γέννησης κάποιου.

Έτσι έχει νόημα και η παραίνεση του ποιητή προς τη Λευκονόη: "μην ασχολείσαι με την αστρολογία, για να μάθεις ποιο θα είναι το τέλος σου".



Παιδιά, το νήμα αυτό μόλις τώρα το ανακάλυψα. Μπράβο σας! Ομολογώ πως δεν είχα φανταστεί ότι θα υπάρχει τέτοιο ενδιαφέρον.

Μήτις, οι μεταφράσεις σου είναι θαυμάσιες! Συγχαρητήρια!

Αλλά τώρα χτυπήσατε την ευαίσθητη χορδή μου, τις μεταφράσεις πεζών και, κυρίως, ποιητικών κειμένων της λατινικής γραμματείας. Θέλω να ξαναδουλέψω μερικά πανέμορφα ερωτικά ποιήματα του Τίβουλλου και του Προπέρτιου, και σκέφτομαι να τα παρουσιάσω.

Και πάλι μπράβο!